Abstrakt
The aim of the discussion is to show the possibilities and advantages of using coaching as a method in career quidance for adults. In a world of dynamic changes and increasing complexity, counselling understood as a one-time decision to indicate an individual’s profession, educational path or place in the labor market is being replaced by non-directive counseling addressed to every person, at every stage of their professional life. In non- directive counseling , coaching is a key method of work. It has been show that coaching excludes any directiveness on the part of the career counselor. The features principles and process approach to coaching in the context of counselling for adults are described. The sources of non- directive counseling resulting from the subjective theory of the concept of the individual by Rogers, the theory of learning from coincidences by Krumboltz and the theory of career construction by Savickas were analyzed. In the final part, two models of the coaching conversation as a counseling conversation are presented: the GROW model and the GOLD model.
Bibliografia
Bennewicz, M. (2010). Od indywidualnego rozwoju menedżerskiego do coachingu systemowego organizacji. Coaching Review, 1(1), 56–86.
Brzeziński, Ł. (2022). Coaching w poradnictwie zawodowym dla osób dorosłych. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Brzeziński, Z. (2010). Executive coaching w czasach kryzysu i zmian, czyli o metodzie dążenia do doskonałości przez menedżerów wyższego szczebla w każdych czasach. Coaching Review, 1(1), 108–122.
Chapman, J.A. (2001). The work of managers in new organizational contexts. Journal of Management Development, 20(1), 55–68. DOI: https://doi.org/10.1108/02621710110364790
Codreanu, A. (2016). A Vuca action framework for a Vuca environment: Leadership challenges and solutions. Journal of Defense Resources Management, 7(2(13), 31–38.
Czarkowska, L.D., Zawadzka-Jabłonowska, A. (2021). Coaching jako metoda wspierająca rozwój kapitału psychologicznego liderów i pracowników w turbulentnych czasach VUCA. Zarządzanie Zasobami Ludzkimi, 141(4), 53–77. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.2760
Dobrzyniak, M. (2017). Rola i kompetencje doradcy edukacyjno-zawodowego w świetle teorii naukowych i europejskich standardów. Edukacja Ustawiczna Dorosłych, 1, 93–102.
Dubas, E. (2015). Przygotowanie do dorosłości – być i stawać się dorosłym. Edukacja Dorosłych, 72(1), 9-21. DOI: https://doi.org/10.12775/RA.2014.033
Giddens, A. (2001). Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w późnej nowoczesności (tłum. A. Szulżycka). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hargrove, R. (2006). Mistrzowski coaching (tłum. I. Podsiadło). Oficyna Ekonomiczna.
Kargulowa, A. (1986). Poradnictwo jako wiedza i system działań. Wstęp do poradoznawstwa. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Kargulowa, A. (2005). O teorii i praktyce poradnictwa. Odmiany poradoznawczego dyskursu. Podręcznik akademicki. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kozielecki, J. (1977). Koncepcje psychologiczne człowieka. Państwowy Instytut Wydawniczy.
Kozielska, J. (2015). Perspektywy i nowe rozwiązania w doradztwie zawodowym. Coaching jako narzędzie pracy doradców zawodowych w kontekście idei lifelong learningu. Studia Edukacyjne, 37, 169–192. DOI: https://doi.org/10.14746/se.2015.37.11
Krumboltz, J.D. (2009). The Happenstance Learning Theory. Journal of Career Assessment, 17(2), 135–154. DOI: https://doi.org/10.1177/1069072708328861
Krumboltz, J.D., Levin, A.S. (2004). Luck is no accident: Making the most happenstance in your life and career. Impact Publishers.
Lenart, J. (2020). Od tradycyjnego poradnictwa zawodowego dla młodzieży do poradnictwa konstruowania kariery i życia. Ciągłość i zmiana. Studia Poradoznawcze / Journal of Counsellogy, 9, 25–43. 2
Minta, J. (2012). Od aktora do autora. Wspieranie młodzieży w konstruowaniu własnej kariery. Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.
Oleś, P.K. (2011). Psychologia człowieka dorosłego. Ciągłość – zmiana – integracja. Wydawnictwo Naukowe PWN.Paszkowska-Rogacz, A. (2003). Psychologiczne podstawy wyboru zawodu. Przegląd koncepcji teoretycznych. Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.
Pervin, A.L. (2005). Psychologia osobowości (tłum. M. Orski). Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Pilch, T., Bauman, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Ramirez-Cyzio, K. (2010). Career coaching – podstawy teoretyczne i praktyka. Coaching Review, 2(2), 19–34.
Rzycka, O. (2010). Menedżer coachem. Jak rozmawiać, by osiągnąć rezultat. Wolters Kluwer.
Savickas, M.L. (2011a). Carrer counseling. American Psychological Association.
Savickas, M.L. (2011b). Constructing careers: Actor, agent and author. Journal of Employment Counseling, 48(4), 179–181. DOI: https://doi.org/10.1002/j.2161-1920.2011.tb01109.x
Savickas, M.L. (2013). Career construction theory and practice. W: R.W. Lent, S.D. Brown (red.), Career development and counseling: Putting theory and research to work (s. 147–183). John Wiley & Sons.
Schwab, K., (2016). The fourth industrial revolution. Penguin Random House.
Seligman, M.E.P., Csikszentmihalyi M., (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5–14. DOI: https://doi.org/10.1037//0003-066X.55.1.5
Sidor-Rządkowska, M. (2022). Profesjonalny coaching. Zasady i dylematy etyczne w pracy coacha. Wolters Kluwer.
Solarczyk-Ambrozik, E. (2021). Przeobrażenia w obszarze pracy i nowe wyzwania kompetencyjne a zmiany paradygmatyczne w doradztwie zawodowym. Studia Poradoznawcze / Journal of Counsellogy, 10, 45–62.
Suckiel-Bugajak, M., Śniecikowska, P. (2016). Oferta edukacji w okresie dorastania a start w dorosłość. W: A.I. Brzezińska, W. Syska (red.), Ścieżki wkraczania w dorosłość (s. 165–182). Wydawnictwo Nauk Społecznych i Humanistycznych UAM.
Tomaszewska, R., Gerlach, R. (2022). Człowiek w organizacji. Na osi czasu. Od historycznych do prognostycznych kierunków rozwoju (t. 1). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Urbański, R. (1993). Dorosłość jako podstawowe pojęcie andragogiki. W: J. Skrzypczak (red.), Wybrane zagadnienia z oświaty dorosłych. Skrypt dla studentów pedagogiki (s. 7–14). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Whitmore, J. (1997). Coaching for performance: A practical guide to growing your own skills. Nicholas Brealey Publishing.
Wiśniewska, S. (2015). Zatrudnialność – pojęcie, wymiary, determinanty. Edukacja Ekonomistów i Menedżerów, 35(1), 11–24. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0009.4583
Wojtasik, B. (1994). Doradca zawodu. Studium teoretyczne z zakresu poradoznawstwa. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Wojtasik, B. (2011). Podstawy poradnictwa kariery. Poradnik dla nauczycieli. Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.
Zemełka, A. (2015). Coaching jako niedyrektywna forma wsparcia rozwoju – inspiracje i perspektywy. W: M. Piorunek (red.), Dymensje poradnictwa i wsparcia społecznego w perspektywie interdyscyplinarnej (s. 19–35). Wydawnictwo Naukowe UAM.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Urszula Jeruszka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.