Kyōgen, japońska komedia szalonych słów i komedia dell’arte

Main Article Content

Anna Zalewska

Abstrakt

Japońska farsa kyōgen kształtowała się w ścisłym związku z teatrem nō i początkowo była formą w dużym stopniu improwizowaną; później teksty sztuk zaczęto ustalać i spisywać w ich pełnym brzmieniu. Artykuł przedstawia język sztuk kyōgen, ich stałe elementy, takie jak przedstawienie się na początku, sposoby reagowania na słowa drugiego aktora, i powtarzające się w wielu tekstach stałe zdania lub frazy. Do XIX wieku teatr japoński rozwijał się bez kontaktu z teatrem europejskim, można jednak dostrzec pewne zbieżności pomiędzy farsą kyōgen a włoską commedia dell’arte, dlatego też formy te zostały skonfrontowane i wyliczone zostały podobieństwa i różnice.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
TEATR, MUZYKA JAPONII

Bibliografia

  1. Gordon Andrew. Nowożytna historia Japoniii. Warszawa: PIW, 2010.
  2. Keene Donald. Seeds in the Heart. Japanese Literature from Earliest Times to the Late Sixteenth Century. New York: Columbia University Press, 1995.
  3. Koyama Hiroshi, red. Kyōgen shū (Zbiór sztuk kyōgen). Tom 1. Tōkyō: Iwanami Shoten, 1960.
  4. Koyama Hiroshi, red. Kyōgen shū (Zbiór sztuk kyōgen). Tom 2. Tōkyō: Iwanami Shoten, 1961. Mutsugorō. Sapporo: Sapporo Terebi Hōsō, 2004.
  5. Nakamura Hajime. Bukkyōgo daijiten (Wielki słownik terminów buddyjskich). Tōkyō: Tōkyō Shoseki, 1987.
  6. Nicoll Allardyce. W świecie Arlekina. Studium o komedii dell’arte. Warszawa: PIW, 1967.
  7. Nihon Koten Bungaku Henshū Iinkai, red. Nihon koten bungaku daijiten (Słownik klasycznej literatury japońskiej). Tom 1. Tōkyō: Iwanami Shoten, 1984.
  8. Omote Akira, red. Zeami, Zenchiku. Tōkyō: Iwanami Shoten, 1974.
  9. Sasano Ken, red. Nō kyōgen. Tom 1. Tōkyō: Iwanami Shoten, 1956.
  10. Surma-Gawłowska Monika, Miszalska Jadwiga. Historia teatru i dramatu włoskiego od XIII do XVIII wieku. Tom 1. Kraków: Universitas, 2008.
  11. Suwa Haruo, Sugai Yukio, red. Kōza Nihon no engeki 3. Chūsei no engeki (Kurs historii teatru japońskiego 3. Teatr średniowieczny). Tōkyō: Benseisha, 1998.
  12. Takada Kazafumi. „Konmedia derrarute to kyōgen – tōzai no warai no kōryū” (Commedia dell’arte i kyōgen – porozumienie poprzez śmiech między Wschodem a Zachodem). Shizuoka Bunka Geijutsu Daigaku Kenkyū Kiyō 1 (2000).
  13. Watanabe Tsunaya, red. Shasekishū (Zbiór piasku i kamyków). Tōkyō: Iwanami Shoten, 1966.
  14. Żeromska Estera. Japoński teatr klasyczny. Korzenie i metamorfozy. T. 1 – Nō, kyōgen. Warszawa: Trio, 2010.