NIEDOKOŃCZONA PARTIA SZACHÓW: DEMISTYFIKACJA FIGURY OFIARY I SUBWERSJA DYSKURSU ODPOWIEDZIALNOŚCI W POWIEŚCI DANAS JE SREDA (DZISIAJ JEST ŚRODA) DAVIDA ALBAHARIEGO
PDF (Język Polski)

Ključne besede

polityki ojcostwa
syn-narrator
figura ofiary
świadectwo
kultura pamięci
komunizm
subwersja
odpowiedzialność
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii

Kako citirati

Rosić, T. (2019). NIEDOKOŃCZONA PARTIA SZACHÓW: DEMISTYFIKACJA FIGURY OFIARY I SUBWERSJA DYSKURSU ODPOWIEDZIALNOŚCI W POWIEŚCI DANAS JE SREDA (DZISIAJ JEST ŚRODA) DAVIDA ALBAHARIEGO. Porównania, 23(2), 201–212. https://doi.org/10.14746/p.2018.23.18708

Povzetek

Powieść Davida Albahariego Danas je sreda (Dzisiaj jest środa) należy do tych powieści (post)jugosłowiańskiej produkcji literackiej, które od 2010 roku poddają krytycznemu oglądowi polityki ojcostwa w kontekście mechanizmów pamiętania i zapominania. W pracy zanalizowano modele narracyjne oraz strategie dezintegrujące dookreślone pozycje tożsamościowe relacji ojciec – syn w procesie zaświadczania o przeszłości (mowa tu o takich wydarzeniach, jak np. rezolucja Biura Informacyjnego, tworzenie obozu na Nagiej Wyspie czy rozpad Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii). Figura ojca stawia czytelnika w obliczu procesów neoliberalnej globalizacji i repatriarchalizacji z jednej strony, z drugiej zaś – konieczności zweryfikowania przeszłości i tworzenia kultury pamięci na obszarze postjugosłowiańskim. Gruntowna demistyfikacja figury ofiary zarówno historycznej, jak i politycznej prowadzi do subwersji dyskursu odpowiedzialności, który w odniesieniu do krajów byłej Jugosławii w tytułowej powieści Albahariego konstytuuje się jako utopijny projekt kultury.

https://doi.org/10.14746/p.2018.23.18708
PDF (Język Polski)

Literatura

Albahari, David. Danas je sreda. Beograd: Čarobna knjiga, 2017.

Brooks, Peter. „Freud’s Master-plot”. Reading for the Plot: Design and Intention in Narrative. New York: Knopf, 1984. S. 90-112.

Đoković, Nikola. „Brat Davida Albaharija – ispovest o (brato)ubistvu“. Sarajevske sveske 39-40 (2012). S. 134-154.

Freud, Sigmund. Objaśnianie marzeń sennych. Przeł. Robert Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR, 1996.

Freud, Sigmund. Totem i tabu. Przeł. Jerzy Prokopiuk, Marcin Poręba. Oprac. R. Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR, 1993.

Laub, Dori. „An Event Without a Witness: Truth, Testimony and Survival“. Testimony, Crises of Witnessing in Literature, Psychoanalysis and History. Ed. S. Felman, D. Laub. New York and London: Routledge, 1992.

Miller, David Lee. Dreams of the Burning Child: Sacrificial Sons and the Father’s Wittnes. Cornell University Press, 2003.

Pančić, Teofil. „Zločin, kazna i lutrija postojanja“. Vreme (1386) 2017. Web. 15.11.2018. <https://www.vreme.com/cms/view.php?id=1518702>

Prodanović, Mileta. Ultramarin. Beograd: Stubovi kulture, 2010.

Rosić, Tatjana. (Anti)utopije tela: predstavljanje maskuliniteta u savremenoj srpskoj prozi. Beograd: Institut za književnost i umetnost, 2014.

Weineck, Silke-Maria. The Tragedy of Fatherhood. New York, London, New Delhi, Sydney: Bloomsbury, 2014.