Przez dwanaście lat swego istnienia III Rzesza stworzyła rozbudowany system indoktrynacyjny, wykorzystujący różnorodne – często najnowsze – media. Jednym z filarów narodowosocjalistycznej propagandy był film. Podobny w tym do radia i fotografii, mocno nasycony reżimową ikonografią i wszechobecnymi w przestrzeni miejskich ulic komunałami, pozwalał na dotarcie do szerokiego kręgu odbiorców zasiadających na co dzień w kinie. Porażał zasięgiem, bo z rozmysłem wykorzystywano w nim dostępne konwencje przedstawieniowe, fabularne i dokumentalne. Twórcy nazistowskich przekazów audiowizualnych nie mieli oporów, by mniej lub bardziej jawnie kształtować i petryfikować wyobrażenia o wyższości germańskiej rasy, opowieści o domniemanym tchórzostwie wrogów III Rzeszy i haniebne insynuacje o światowym spisku żydowskim. Stojący po obu stronach kamery artyści starali się przekonać do siebie miłośników i znawców namiętnie uczęszczających na Lichtspiele, ale już samym propagandystom nieobce było zmuszanie do udziału w seansach filmowych ludności zamieszkującej tereny okupowane przez III Rzeszę lub – jak czyniła to organizacja Kraft durch Freude – włączanie twórczości kinematograficznej do światopoglądowych programów edukacyjnych przeznaczonych dla służb porządkowych.
W poświęconym tej filmo- i medioznawczej tematyce numerze czasopisma IMAGES proponujemy wieloaspektowy namysł nad filmem nazistowskim. Jego ekspansywność, poziom skomplikowania machiny propagandowej i administracyjnej, odmienność terytoriów związanych z projekcjami filmowymi (tzw. „stara Rzesza”, nowe okręgi wschodnie i Generalne Gubernatorstwo, pokazy dla SS-manów w KL Auschwitz etc.), niezwykle pojemne ramy gatunkowe i tematyczne (zwłaszcza w filmie fabularnym), kontrastowe nastawienie publiczności i związki z innymi mediami oraz sztukami – wszystko to domaga się refleksji ujmującej film na tle całego systemu medialnego narodowosocjalistycznego państwa i potwierdza trudną do intuicyjnego uchwycenia złożoność problematyki badawczej.
Zachęcamy do wpisania swoich propozycji w poniższe obszary problemowe:
- film a media III Rzeszy
- życie filmowe w okupowanej Europie (zwł. Środkowo-Wschodniej)
- rola muzyki w filmie narodowosocjalistycznym
- kariery gwiazd kina
- życie codzienne filmowców za panowania narodowosocjalistycznego reżimu
- polityka kulturalna III Rzeszy
- status artystyczny filmu w III Rzeszy – między sztuką a mass medium?
- studia nad poszczególnymi filmami (z uwzględnieniem sposobu ich wykorzystania w ramach systemu medialnej propagandy i indoktrynacji)
- kronika filmowa (Wochenschau)
- film i LTI
- ślady Zagłady w filmie nazistowskim (z pominięciem powojennych przedstawień Shoah)
- film i totalitaryzm (w ujęciu komparatystycznym z III Rzeszą)
Na Państwa pełne artykuły czekamy do 15.04.2027. Bliższe informacje dotyczące procesu zgłaszania, kwalifikacji i recenzowania artykułów zostały opisane na stronie czasopisma IMAGES w zakładkach „przesyłanie tekstów” (https://pressto.amu.edu.pl/index.php/i/about/submissions) i „proces recenzji” (https://pressto.amu.edu.pl/index.php/i/review). Uprzejmie prosimy o zapoznanie się z ich treścią.
Redaktorzy tomu:
prof. dr hab. Krzysztof Kozłowski
mgr Zuzanna Karpińska
mgr Wojciech Sławnikowski