Abel Gance po trzykroć oskarża: metafizyka i apokaliptyczna wyobraźnia w służbie pacyfizmu

Main Article Content

Tomasz Kłys

Abstrakt

This text is inspired by monumental and editorially perfect BluRay/DVD box set J’accuse (Gaumont, Paris 2017). It includes BluRay and DVD editions of all three J’accuse films (1919, 1937, 1956), two other Gance’s films, specifying the context of „trilogy” (Les Gaz mortels, 1916 and La Fin du monde, 1931) and the large director’s monography by Laurent Véray. From this revelatory archive emerges the image of Abel Gance as an artist who for 40 years of his filmmaker’s career was incessantly reworking deep trauma caused by World War One. It resulted in three J’accuse films, two other finished films and some other never realized screenplays and projects which made up particular work-in-progress whose mission is a message of peace. The text analyzes all three versions of J’accuse, concentrating on their allegorical style, metaphysical concept of ressurrection of fallen soldiers and apocalyptic vision of resurrected dead men’s processions which by its horror should persuade the mankind to stop all wars. In the last J’accuse (1956) – in fact, strongly shortened and reedited film from 1937 – Gance used the technique of triptych in which the picture was projected by three parallelly set projectors on the large screen with proportions 4:1. This version, immersing perceptually and sensorically spectator in the wide-format picture full of war horrors, today seems to be much more effective medium for message of peace than undecided between pacifism and patriotism, impressionistic in its style film from 1919, or laden with full of pathos verbal rhetorics J’accuse 1937.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Kłys , T. (2021). Abel Gance po trzykroć oskarża: metafizyka i apokaliptyczna wyobraźnia w służbie pacyfizmu. Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication, 30(39), 67-94. https://doi.org/10.14746/i.2021.39.04
Dział
Metaphysics – Transcendence – Atheism
Biogram autora

Tomasz Kłys , Katedra Filmu i Mediów Audiowizualnych, Uniwersytet Łódzki

Tomasz Kłys – profesor Uniwersytetu Łódzkiego, teoretyk i historyk filmu. Obszarem jego zainteresowań badawczych są: teoria filmowej diegezy, narratologia filmu, kino niemieckie w Republice Weimarskiej i Trzeciej Rzeszy, francuski impresjonizm filmowy, autorzy kina francuskiego: Abel Gance, Robert Bresson, Jacques Rivette, Eric Rohmer. Opublikował książki: Film fikcji i jego dominanty (1999), Dekada doktora Mabuse (2006), Od Mabusego do Goebbelsa (2013). Współautor podręcznika Kino bez tajemnic (2009).

Referencje

  1. Apollinaire G., Wybór pism, red. A. Ważyk, Warszawa 1980
  2. Brownlow K., The Waste of War: Abel Gance’s J’accuse, Los Angeles 2008
  3. Eisenschitz B., Abel Gance, [w:] Cinema: A Critical Dictionary. The Major Filmmakers, red. R. Roud, vol. I. Aldrich to King, London 1980, s. 404–415
  4. Girard René [blok monograficzny], „Literatura na Świecie” 1983, nr 12 (149)
  5. Girard R., Kozioł ofiarny, przeł. M. Goszczyńska, Łódź 1987
  6. Girard R., Prawda powieściowa i kłamstwo romantyczne, przeł. K. Kot, Warszawa 2001
  7. Girard R., Sacrum i przemoc, przeł. M. i J. Plecińscy, Kraków 2019
  8. Irzykowski K., Dziesiąta Muza oraz pomniejsze pisma filmowe, Kraków 1982
  9. Véray L., Abel Gance: Le Visionnaire contrarié / Abel Gance: The Thwarted Visionary, Gaumont, Paris 2017