Andrey Zvyagintsev’s Loveless as the remediation of Mikhail Bulgakov’s The heart of a dog. Towards the question of cultural memory

Main Article Content

Beata Waligórska-Olejniczak

Abstrakt

The article aims to examine the relationship between two texts: Loveless (Нелюбовь, 2017), the latest of Andrey Zvyagintsev’s feature films, and The Heart of a Dog (Собачье сердце, 1925), one of Mikhail Bulgakov’s most popular short stories. The studies are focused on finding the parallels showing the work of cultural memory, which is understood – following Aleida Assmann’s and Astrid Erll’s findings – as the process of continuous remediation, retranscription and negotiation of essential ideas in the space of culture. Consequently, the author is not interested in treating Zvyagintsev’s text as the illustration of Bulgakov’s plot, but rather in discussing certain topics which are deposited in Russian literature and constantly reused and reinterpreted, creating the framework for communication across ‘the abyss of time’. The analogies between the selected texts are sought in the area of their structure, some thematic overlapping, the authors’ approach to the issue of the authoritarian ideology and the role of technology as well as in exploring the function of space as one of the narrative mechanisms, in particular in the context of the category of home and anti-home.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Waligórska-Olejniczak , B. (2021). Andrey Zvyagintsev’s Loveless as the remediation of Mikhail Bulgakov’s The heart of a dog. Towards the question of cultural memory. Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication, 30(39), 183-199. https://doi.org/10.14746/i.2021.39.09
Dział
Metaphysics – Transcendence – Atheism
Biogram autora

Beata Waligórska-Olejniczak , Faculty of Modern Languages and Literatures, Adam Mickiewicz University in Poznan

Beata Waligórska-Olejniczak – profesor uczelni i kierownik Zakładu Komparatystyki Literacko-Kulturowej w Instytucie Filologii Rosyjskiej i Ukraińskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest autorką monografii ‘Sacrum’ w drodze. ‘Moskwa-Pietuszki’ Wieniedikta Jerofiejewa i ‘Pulp Fiction’ Quentina Tarantino w kluczu montażowego czytania (2013) oraz Sceniczny gest w sztuce A.P. Czechowa ‘Mewa’ oraz ‘taniec wyzwolony’ jako estetyczny kontekst Wielkiej Reformy Teatralnej (2009). Jako współautorka napisała również Współczesne kino rosyjskie w obliczu traum wojennych. Kontekst literacki i kulturowy (2020) oraz Nowe kino rosyjskie wobec tradycji literackiej i kulturowej (2017). Jest członkinią Executive Committee European Society of Comparative Literature i redaktor naczelną “Studia Rossica Posnaniensia”. W swoich badaniach koncentruje się głównie na współczesnym kinie rosyjskim, tendencjach modernistycznych i postmodernistycznych w literaturze rosyjskiej. ORCID 0000-0002-0433-9920.

Bibliografia

  1. Andrey Zvyagintsev: Strakh – eto yazyk d’yavola, <https://www.youtube.com/watch?v=QUOnVCsY8q4>, accessed: 12.10.2020
  2. Andriej Zwiagincew, reżyser „Niemiłości”: „Dzięki takim bohaterom mogę spojrzeć w głąb rosyjskiej chorej duszy”. Z reżyserem Andriejem Zwiagincewem rozmawia Mariola Wiktor, „Gazeta Wyborcza” 2018, <https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,157211,22941956,andriej-zwiagincew-rezyser-niemilosci-dzieki-takim-bohaterom.html>, accessed: 12.10.2020
  3. Assmann A., Canon and archive, [in:] Cultural Memory Studies: An International and Interdisciplinary Handbook, eds. A. Erll, A. Nünning, Berlin – New York 2008, pp. 97–109
  4. Bradshaw P., ‘Loveless’ review - eerie thriller of hypnotic, mysterious intensity from ‘Leviathan’ director, 17.05.2017, <https://www.theguardian.com/film/2017/may/17/loveless-review-leviathan-director-andrei-zvyagintsev-cannes-2017>, accessed: 12.10.2020
  5. Bulgakov M., The Heart of a Dog, trans. M. Glenny, <http://www.masterandmargarita.eu>, accessed: 12.10.2010
  6. Dolin A., ‘Nelyubov’: fil’m o pustote Anton Dolin posmotrel v Kannakh novuyu kartinu Andreya Zvyagintseva, 18.05.2017, <https://meduza.io/feature/2017/05/18/nelyubov-film-o-pustote>, accessed: 12.10.2020
  7. Dolin A., Pustoye mesto. ‘Nelyubov’, Rezhisser Andrey Zvyagintsev, “Iskusstvo Kino” 2017, 4, <https://old.kinoart.ru/archive/2017/04/pustoe-mesto-nelyubov-rezhisser-andrej-zvyagintsev>, accessed: 12.10.2020
  8. Gleiberman O., Cannes Film Review: ‘Loveless’, “Variety” 2017, <https://variety.com/2017/film/news/loveless-review-andrey-zvyagintsev-1202430108/>, accessed: 12.10.2020
  9. Kohn E., Cannes Review: In ‘Loveless’ Russia is the place where families go to die, “IndieWire” 2017, <https://www.indiewire.com/2017/05/loveless-review-andrey-zyvagintsev-cannes-1201818855/>, accessed: 12.10.2020
  10. Kolotaev V., Ulybina E., Khudozhestvennoye prostranstvo fil’ma Andreya Zvyagintseva ‘Nelyubov’ kak sreda formirovaniya identichnosti, “Articult” 2017, no. 4 (28), <http://articult.rsuh.ru/eng/issue-28-2017-4/articult-28-4-2017-kolotaev-ulybina.php>, accessed: 12.10.2020, DOI: 10.28995/2227-6165-2017-4-83-94
  11. Lachmann R., Mnemonic and intertextual aspects of literature, [in:] Cultural Memory Studies: An International and Interdisciplinary Handbook, eds. A. Erll, A. Nünning, Berlin – New York 2008, pp. 301–310
  12. Lane A., “Loveless” and “Permission”, “The New Yorker” 2018, <https://www.newyorker.com/magazine/2018/02/12/loveless-and-permission>, accessed: 12.10.2020
  13. Litvinenko K., Bozhestvennaya ‘Nelyubov’, <http://az-film.com/ru/Publications/314-Bozhestvennaja-emNeljubovem.html>, accessed: 12.10.2020
  14. Lotman J., Uspenskij B., The Semiotics of Russian Culture, ed. A. Shukman, Ann Arbor 1984
  15. Lotman Y., O russkoy literature: Stat’i i issledovaniya (1958–1993): Istoriya russkoy prozy. Teoriya literatury, Sankt-Peterburg 2005
  16. Osmukhina O., Korotkova Y., Khronotop kvartiry v maloy proze M. A. Bulgakova, “Filologicheskiye nauki” 2016, 12, pp. 35–38
  17. Pavan B., Nelyubov (Loveless), portrait of a dehumanised society, 2017, <http://az-film.com/en/Publications/290-Nelyubov-Loveless-portrait-of-a-dehumanised-society.html>, accessed: 12.10.2020
  18. Pond S., ‘Loveless’ Cannes Review: Gripping Russian Drama Delivers Gut Punch to Launch Competition, 2017, “The Wrap”, <https://www.thewrap.com/loveless-cannes-review-gripping-russian-drama-delivers-gut-punch-launch-competition/>, accessed: 12.10.2020
  19. Propp V., Istoricheskiye korni volshebnoy skazki, Мoskva 2002, pp. 90–106.
  20. Rybin V., Smysl tvorchestva Andreya Zvyagintseva: opyt tipologicheskogo issledovaniya, Vestnik Permskogo Universiteta, 2019, no. 3, p. 309. DOI: 10.17072/2078-7898/2019-3-305-319
  21. Scharres B., Cannes 2017: The Fest Opens with “Ismael’s Ghosts”, “Loveless” 2017, <https://www.rogerebert.com/festivals/cannes-2017-the-fest-opens-with-ismaels-ghost-loveless>, accessed: 12.10.2020
  22. Sobolewski T., Znakomita “Niemiłość” Zwiagincewa: dostajesz czas na doznanie pustki i wypełnienie jej, “Gazeta Wyborcza” 2018, <https://wyborcza.pl/7,143363,22960972,niemilosc-wchodzi-do-kin-dostajesz-czas-na-doznanie-pustki.html>, accessed: 12.10.2020
  23. Solntseva A., Obshchestvo broshennykh detey, “Gazeta.Ru” 2017, <https://www.gazeta.ru/comments/column/solnceva/10711961.shtml>, accessed: 12.10.2020
  24. Tatarska A., Andriej Zwiagincew o ‘Niemiłości’: Zrobiliśmy film, który widza boli i porusza niewygodne emocje. Interview, “Gazeta Wyborcza” 2018, <https://wyborcza.pl/7,101707,22971773,andriej-zwiagincew-o-niemilosci-zrobilismy-film-ktory-widza.html>, accessed: 12.10.2020