Słowa kluczowe
Natalia Brzozowska
Coal Mine
Silesia
Alberto Cavalcanti
Mikhail Kalatozov
Jak cytować
Abstrakt
The text analyzes Natalia Brzozowska’s film Kopalnia/The Coal Mine (1947). The fate of the director is inextricably linked to her film: her greatest artistic achievement became the source of her drama. The author herself was entered into the group of (Un)forgettable documentary filmmakers, although this happened relatively recently. Brzozowska’s documentary was a highly original statement, drawing on and developing the best traditions of cinema, telling stories through images and using sound in a creative way. The reference points for this film are classic documentaries from the turn of the 1920s and 1930s, primarily Salt for Svanetia by Mikhail Kalatozov and Coal Face by Alberto Cavalcanti. On the other hand, the film fits into the Silesian cultural tradition. I contest the thesis that Brzozowska’s film belongs to works enclosed in the aesthetics of socialist realism.
Bibliografia
Albera François, Lussas 2017: le documentaire polonais, „1895. Mille huit cent quatre-vingt-quinze. Revue de l’association française de recherche sur l’histoire du cinéma” 2017, vol. 83, s. 212–217.
Bryant Marsha, Auden and the Homoerotics of the 1930s Documentary, Mosaic, „Journal for the Interdisciplinary Study of Literature” 1997, vol. 30, iss. 2, s. 69–92.
Copik Ilona, Topografie i krajobrazy. Filmowy Śląsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2017.
Fidelis Małgorzata, Kobiety, komunizm i industrializacja w powojennej Polsce, przeł. Maria Jaszczurowska, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2015.
Henrykowski Marek, Metodologiczne problemy historii powojennego dokumentu filmowego w Polsce, „Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication” 2015, vol. 16, nr 25, s. 249–255.
Hendrykowski Marek, Natalia Brzozowska (1915–1988), [w:] (Nie)zapomniani dokumentaliści, red. Katarzyna Mąka-Malatyńska, Jolanta Lemann-Zajiček, Wydawnictwo PWSFTviT im. L. Schillera w Łodzi, Łódź 2020, s. 26–48.
Hučková Jadwiga, ‘Women of Coal’: Post-War Industrialization in Films by Female Documentary Filmmakers, [w:] Women and Polish Cinema: Reclaiming the Frame, red. Małgorzata Radkiewicz, Elżbieta Ostrowska, Bloomsbury Publishing, London 2026, s. 123–146.
Hučková Jadwiga, Życie jak scenariusz. Na marginesie książki (Nie)zapomniani dokumentaliści, „Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication” 2021, vol. 29, nr 38, s. 255–264.
Kaden Jerzy, Narodziny Wesołej II. Z kamerą filmową w kopalni, Filmowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1953.
Lemann-Zajiček Jolanta, Kino i polityka. Polski film dokumentalny 1945–1949, Dział Wydawniczy PWSFTviT, Łódź 2003.
Poudovkine Vsevolod, 30 ans, „ L’Écran Français”, 12.12.1949, no. 232, s. 3–5, 14.
Sikorski Tomasz, „Bez dostatecznych kwalifikacji ideologicznych, artystycznych i organizacyjnych”. Natalia Brzozowska – ofiara socrealizmu, [w:] Romantyka rewolucji. Rekonesans filmowy, red. Tomasz Sikorski, Maciej Kowalski, Wydawnictwo von Borowiecky,
2016, s. 103–135. The Struggle for Form: Perspectives on Polish Avant-Garde Film, 1916–1989, red. Kamila Kuc, Michael O’Pray, Wallflower Press, New York 2014.
Wright Basil, Britten and Documentary, „The Musical Times” 1963, vol. 104, no. 1449, s. 779–780.
Zjazd Filmowy w Wiśle 1949. Źródła, komentarze, opracowania, red. i opracowanie Barbara Giza, Adam Wyżyński, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, Warszawa 2024.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jadwiga Hučková
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.