Radosława Piwowarskiego podróże nostalgiczne. Kreowanie pamięci wspólnotowej i „realizm pamięci” w narracjach o Dolinie Dzieciństwa i Młodości

Main Article Content

Mariola Marczak

Abstrakt




The article comprises a study of the creative work of the Polish director Radosław Piwowarski, represented by his most characteristic films. The author points out the merger of stylized realism and of the nostalgic (or to be more precise – the realism stylized by means of nostalgia) as constitutive for the film style of this film artist. As a result of film analyses, the narrative structures of Piwowarski’s films appear to be memory structures, as they re-create the reality remembered by the filmmaker, who usually chooses the topos of a trip down memory lane to express his personal and subjective point of view. The film’s story becomes the image of the subjective reality, since it is a product of personal memory, consciousness and imagination. Piwowarski refers to the motif of the Valley of Childhood and Youth, vivid and active in the Polish literature and cinema, as an universum closed up in the past and lost forever, which, however, is accessible through the activity of recalling. The director, by the act of re-creation of a world personally remembered, actualizes the collective memory and therefore creates a community of memory with viewers of his films. The screen image of the past reality therefore gains double reliability – as a personal confession and as a record of the past; in consequence, we achieve the esthetical category of realism of memory.




Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Marczak, M. (2021). Radosława Piwowarskiego podróże nostalgiczne. Kreowanie pamięci wspólnotowej i „realizm pamięci” w narracjach o Dolinie Dzieciństwa i Młodości. Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication, 28(37), 349-363. https://doi.org/10.14746/i.2020.37.21
Dział
Varia
Biogram autora

Mariola Marczak, Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Mariola Marczak – doktor habilitowany, profesor UWM, filmoznawca, redaktor naczelna kwartalnika naukowego „Media-Kultura-Komunikacja Społeczna”. Autorka m.in. Poetyki filmu religijnego oraz monografii Niepokój i tęsknota. Kino wobec wartości. O filmach Krzysztofa Zanussiego, redaktorka tomu Film, telewizja i sztuki wizualne w dobie nowych mediów, publikowała m.in. w „Studiach Filmoznawczych”, „Ethosie”, „Studia Religiologica”, „Journal of Religion & Film”, w tomach zbiorowych, takich jak Poszukiwanie i degradowanie sacrum w kinie, Sacrum w kinie. Dekadę później, Kultura wizualna-teologia wizualna, Wierzyć i widzieć, Autorzy kina europejskiego t. VII. Jurorka jury ekumenicznych międzynarodowych festiwali filmowych, m.in. WFF (2016), Jame- sonCineFestFilmFestiwal, Miskolc (2018), MFF Locarno (2019). Zainteresowania badawcze obejmują obszary transcendencji i religijności w sztukach audiowizualnych i mediach, teologię filmu, genologię oraz aksjologię sztuk audiowizualnych, jak również współczesne kino polskie, zwłaszcza w perspektywie antropologii kulturowej i socjologii. ORCID 0000-0002-5970-6492.

Bibliografia

  1. Caughie J., Half way to paradise, „Sight and Sound” 1992, 2/1, s. 11–13
  2. Czarnowski S., Dzieła, oprac. N. Assorodobraj, S. Ossowski. Warszawa 1956
  3. Dabert D., Ostalgia i bezpowrotność w środkowoeuropejskim kinie przełomu, „Porównania” 2012, 11, s. 139–155
  4. Kalinowska I., Radosław Piwowarski, [w:] Autorzy kina polskiego, red. G. Stachówna, B. Zmudziński, t. 3, Kraków 2007
  5. Kowalski P., Odyseje nasze byle jakie. Droga, przestrzeń i podróżowanie w kulturze współczesnej, Wrocław 2002
  6. Lubelski T., Poetyka powieści i filmów Tadeusza Konwickiego, Wrocław 1984
  7. Marczak M., Boże dziwolągi. Rola humoru, groteski i karykatury w kształtowaniu chrześcijańskiej perspektywy filmów, [w:] Świat w zabawie, zabawa światem. Ludyczne koneksje literatury, red. D. Ossowska, A. Rzymska, Olsztyn 2001, s. 135–146
  8. Mickiewicz A., Epilog, [w:] A. Mickiewicz, Pan Tadeusz, Warszawa 1964
  9. Piwowarski R., Sceny rozbierane, Warszawa 2016
  10. Radstone S., Kino/pamięć/historia, [w:] Film i historia. Antologia, red. I. Kurz, Warszawa 2008, s. 337–358
  11. Umińska B., Wczoraj jak dziś, dziś, jak wczoraj. Yesterday, „Kino” 1986, 1, s. 12–15
  12. Voisine-Jechova H., Podróż jako doświadczenie, marzenie oraz poszukiwanie sensu egzystencji w prozie 1760–1820, [w:] Dziedzictwo Odyseusza: podróż, obcość i tożsamość, identyfikacja, przestrzeń, red. M. Cieśla-Korytowska, O. Płaszczewska, Kraków 2007
  13. Wobec przeszłości: pamięć przeszłości jako element kultury współczesnej, red. A. Szpociński., Warszawa 2005
  14. Zygmunt S., Czas wszystko zmienia, „Kino” 1995, 12, s. 4–5
  15. WYWIADY
  16. Co zrobić z wiśniowym sadem – Radosław Piwowarski, rozm. przeprowadził Jacek Cieślak, „Rzeczpospolita” 1998, 222, s. 23
  17. Małe historie, przez które widać większe – Radosław Piwowarski, rozm. przeprowadził Michał Burszta, „Kino” 2009, 12/43, s. 54–55
  18. Yesterday... Wywiad z Radosławem Piwowarskim. Z Radosławem Piwowarskim rozmawia Andrzej Bukowiecki, „Magazyn Filmowy SFP”, 2014, 36, <https://www.sfp.org.pl/baza_wiedzy,311,20236,1,1,Yestarday-Wywiad-z-Radoslawem-Piwowarskim.html>, dostęp: 17.08.2020