Dokumentarzyści i krytyk. Zygmunt Kałużyński a dokumentaliści „nowej zmiany”

Main Article Content

Mikołaj Jazdon

Abstrakt

The Documentarians and The Critic, Zygmunt Kałużyński and Documentary Filmmakers of „The New Change”

The article offers the analysis of how Zygmunt Kałużyński, the film critic of Polityka weekly magazine, described and stigmatized documentary films by Krzysztof Kieślowski, Tomasz Zygadło, Grzegorz Królikiewicz and Krzysztof Gradowski presented at the Cracow short film festival in 1971. Kałużyński criticized and mocked the aesthetics of the Polish “new wave” documentary cinema in a series of articles published in Spring and Summer of 1971. He presented films by brave and talented directors, contradicting the current social and political situation, as the unreflective imitation of the banal television documentary style based on in-front-of-the-camera interviews. The author compares Kałużyński’s proceedings to actions of a British journalist Robert Pitmann described by Tadeusz Różewicz in his essay A Journalist and the Poet. Pitmann conducted a sneering interview with T.S. Eliot for Sunday Express in 1958 and Różewicz comments on the possible effects of his text for its readers.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Temat numeru

Bibliografia

  1. Davis N., 1999, Boże Igrzysko. Historia Polski, przekład autoryzowany: E. Tabakowska, Warszawa
  2. Eberhardt K., 1971a, Czy grożą nam „wawelskie głowy” w filmie? „Ekran” nr 28
  3. Eberhardt K., 1971b, Zagraża, czy nie, „Ekran” nr 40
  4. Gańczak F., 2011, Filmowcy w matni bezpieki, Warszawa
  5. Gazda J., 1971, Moralność krytyka, „Ekran” nr 52
  6. Janicka B., 1971, Zmiana?, „Film” nr 24
  7. Jazdon M., 2014, Część zamiast całości, czyli sposób na cenzorów. Szkoła podstawowa Tomasza Zygadły – wzorcowy film kina „nowej zmiany”, „Images” vol. XV nr 24
  8. Kałużyński W., 2012, Pół życia w ciemności. Biografia Zygmunta Kałużyńskiego, Chotomów
  9. Kałużyński Z., 1971a, Cholerne drobiazgi techniczne, „Polityka” nr 26
  10. Kałużyński Z., 1971b, Ferment, fermencik i znowu nic, „Polityka” nr 34
  11. Kałużyński Z., 1971c, Jak skompromitowałem się w Krakowie, „Polityka” nr 24
  12. Kałużyński Z., 1971d, Od Autora, „Polityka” nr 37
  13. Kałużyński Z., 1971e, Rozmowa gęsi z prosięciem, „Polityka” nr 37
  14. Kałużyński Z., 1971f, Tęczowa bania eklektyzmu, „Polityka” nr 25
  15. Kałużyński Z., 1986, Diabelskie zwierciadło, Warszawa
  16. KAPPA, 1971a, Głosy i glosy, „Film” nr 18
  17. KAPPA, 1971b, Głosy i glosy, „Film” nr 30
  18. Kieślowski K., [b.d.], „Trzy odpowiedzi”, maszynopis w zbiorach Marii Kieślowskiej
  19. Kieślowski K., 1971a, Jak robić niezłe filmy w obecnej strukturze produkcyjnej? notowała A. Iskierko, „Ekran” nr 21
  20. Kieślowski K., 1971b, Przeciwko szkole konformistów, notowała A. Iskierko, „Ekran” nr 24
  21. Kieślowski K., 1971c, Przedzjazdowe forum filmowe, „Ekran” nr 47
  22. Kieślowski K., 1996, Wywiad nie do druku (14 XII 1973), rozm. A. Kołodyński, „Kino” nr 5
  23. Kosiński B., 1971, Film polityczny powinien być wyrazem osobistych refleksji, „Ekran” nr 23
  24. Kosiński B., Kieślowski K., Zygadło T., 1971, Dokumentarzyści o dokumencie, „Polityka” nr 28
  25. Kuczman K., 2004, Renesansowe głowy wawelskie, Kraków
  26. Lubelski T., 2003, Kałużyński Zygmunt, w: T. Lubelski (red.), encyklopedia kina, Kraków
  27. Maszewska-Łupiniak M., 2013, Dokumentalna „nowa zmiana” w polskim piśmiennictwie społeczno-kulturalnym, w: P. Zwierzchowski, B. Giza (red.), Polskie piśmiennictwo filmowe, Bydgoszcz
  28. Olszewski J., 1971, Sprawy i ludzie XX wieku, „Film” nr 25
  29. Ozimek S., 1994, Film dokumentalny, w: R. Marszałek (red.), Historia
  30. filmu polskiego, t. 6: 1968–1972, Warszawa
  31. Pawlicki A., 2001, Kompletna szarość. Cenzura w latach 1965–1972. Instytucja i ludzie, Warszawa
  32. Piwowski M., 1971, Nie zależy od estetyki, „Polityka” nr 8
  33. Płażewski J., 1971, Czy kina krótkich dobrych filmów?, „Ekran” nr 39
  34. Rakowski M.F., 2001, Dzienniki polityczne 1969–1971, Warszawa
  35. Różewicz T., 1971a, Dziennikarz i poeta, w: T. Różewicz, Przygotowanie do wieczoru autorskiego, Warszawa
  36. Różewicz T., 1971b, Przygotowanie do wieczoru autorskiego, Warszawa
  37. Szczepański J.J., 1971, Burzliwa wiosna w krótkim metrażu, „Tygodnik Powszechny” nr 24
  38. Tabor J., 1971, Widzów można skłonić do refleksji, z Jerzym Taborem rozmawiała A. Iskierko, „Ekran” nr 41
  39. Worcell H., 1971, Listy do redakcji: Tęczowa bania eklektyzmu, „Polityka” nr 37
  40. Zaremba J., 1971, Jedenasty – udany, „Ekran” nr 24
  41. Zonn L., 1986, O montażu w filmie dokumentalnym, Warszawa
  42. Zygadło T., 1971, Film dokumentalny może być fascynujący i opłacalny, „Ekran” nr 23