Serdecznie zapraszamy do zgłaszania tekstów do numeru 69/2 Neofilologa pt.:
Kompetencje dydaktyczne kadry akademickiej na kierunkach filologicznych
Kształcenie i doskonalenie kompetencji dydaktycznych nauczycieli akademickich stanowi ważny obszar badań oraz działań projakościowych podejmowanych w szkolnictwie wyższym. Obejmuje on zarówno zagadnienia związane z przygotowaniem nowych pracowników do pełnienia obowiązków dydaktycznych, jak i programy wspierające rozwój kompetencji zawodowych na kolejnych etapach kariery akademickiej. Przedmiotem zainteresowania badaczy są m.in. modele wdrażania nauczycieli do pracy dydaktycznej, oferta szkoleń i kursów doskonalących, systemy wsparcia instytucjonalnego oraz uwarunkowania skutecznego rozwoju zawodowego nauczycieli akademickich.
Istotne miejsce w tym obszarze zajmują również badania prowadzone przez samych nauczycieli akademickich, ukierunkowane na refleksję nad własną praktyką oraz doskonalenie jakości nauczania. Prace realizowane w nurcie Scholarship of Teaching and Learning (SoTL) przyczyniają się do lepszego rozumienia procesów nauczania i uczenia się w szkolnictwie wyższym, a także dostarczają podstaw do projektowania i wdrażania innowacyjnych rozwiązań dydaktycznych. Coraz częściej działania te są wspierane przez uniwersyteckie centra rozwoju dydaktyki, programy doskonałości dydaktycznej, mentorów oraz doradców dydaktycznych.
Choć problematyka rozwoju kompetencji nauczycieli akademickich jest szeroko obecna w literaturze poświęconej dydaktyce szkoły wyższej, stosunkowo rzadko uwzględnia się specyfikę kształcenia realizowanego na kierunkach filologicznych. Tymczasem środowisko to charakteryzuje się szczególnymi uwarunkowaniami, takimi jak prowadzenie zajęć w językach obcych, różnorodność tradycji dydaktycznych oraz silne osadzenie w międzynarodowych sieciach współpracy naukowej i edukacyjnej.
W ostatnich dekadach na kierunkach filologicznych obserwuje się ponadto szereg zmian wpływających na praktykę nauczania nauczycieli akademickich. Do najważniejszych należą rosnąca heterogeniczność grup studenckich, zmieniające się profile kandydatów podejmujących studia filologiczne oraz upowszechnienie kształcenia hybrydowego. Zjawiska te stawiają przed nauczycielami akademickimi nowe wyzwania i skłaniają do poszukiwania adekwatnych form rozwoju zawodowego.
Celem numeru 69/2 czasopisma Neofilolog jest stworzenie przestrzeni do prezentacji badań, analiz teoretycznych oraz doświadczeń praktycznych dotyczących przygotowania do pracy dydaktycznej i rozwoju kompetencji nauczycieli akademickich zatrudnionych na kierunkach filologicznych. Interesują nas zarówno rozwiązania instytucjonalne, jak i inicjatywy oddolne podejmowane przez samych nauczycieli, zespoły dydaktyczne oraz jednostki akademickie.
Liczymy, że numer przyczyni się do pogłębienia wiedzy na temat współczesnych trendów w obszarze rozwoju zawodowego nauczycieli akademickich, umożliwi wymianę doświadczeń pomiędzy badaczami i praktykami oraz dostarczy inspiracji do projektowania działań służących podnoszeniu jakości kształcenia na uczelniach w Polsce i za granicą. Zapraszamy do nadsyłania artykułów, które:
- prezentują teoretyczne ujęcia, modele oraz konceptualizacje procesów nauczania i uczenia się w szkolnictwie wyższym z perspektywy potrzeb nauczycieli kierunków filologicznych;
- dotyczą kompetencji dydaktycznych nauczycieli akademickich oraz sposobów ich rozwijania i ewaluacji z uwzględnieniem specyfiki nauczanego przedmiotu;
- analizują programy przygotowania do pracy dydaktycznej, mentoringu, tutoringu oraz innych form wsparcia zawodowego nauczycieli akademickich, w tym rozwiązań opartych na otwartych zasobach i licencjach edukacyjnych;
- prezentują studia przypadków, dobre praktyki oraz krytyczne analizy doświadczeń dydaktycznych realizowanych na kierunkach filologicznych;
- analizują rolę współpracy międzynarodowej i międzykulturowej w rozwoju zawodowym nauczycieli akademickich kierunków filologicznych.
Bibliografia
Berthiaume D., Rege Colet N (red). (2013), La pédagogie de l’enseignement supérieur : repères théoriques et applications pratiques. T.1. Enseigner au supérieur. Peter Lang.
Boyer E. L. (1990), Scholarship Reconsidered: Priorities of the Professoriate. Princeton, NJ: Carnegie Foundation.
Bugaj M. J. (2016), Uniwersyteckie strategie rozwoju zawodowego nauczycieli akademickich w Polsce. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. URL: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/507ba950-2e30-425a-a143-81419d73cfff/content
Freeman D. (2024), Rethinking teacher professional development: Designing and researching how teachers learn. New York: Routledge.
Jendza,J., Karpińska-Musiał B. (2025),. Dydaktyka akademicka w opiniach nauczycielek i nauczycieli akademickich Uniwersytetu Gdańskiego. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Maciejowska I., Sajdak-Burska A. (red.). (2024), W poszukiwaniu doskonałości dydaktycznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Mercer S., Farrell C., Freeman D. (2022), Self-directed teacher professional development. Oxford: Oxford University Press.
Mercer S., Pawlak M. (2024), Language Teacher Professional Curiosity: Understanding the Drive for Professional Development. „Studies in Second Language Learning and Teaching”, nr 14(3), s. 393-420.
Paquay L., Altet M., Charlier E., Perrenoud P. (red.) (2012), Former des enseignants professionnels. Quelles stratégies ? Quelles compétences ? Bruxelles: De Boeck.
Richards J. C., Farrell T. S. C. (2005), Professional Development for Language Teachers: Strategies for Teacher Learning. Cambridge University Press.
Sajdak A. (2013), Paradygmaty kształcenia studentów i wspierania rozwoju nauczycieli akademickich. Teoretyczne podstawy dydaktyki akademickiej. Kraków: Impuls.
Wach A. (2019), Stawanie się nauczycielem akademickim. W kierunku wspierania uczenia się poprzez refleksyjną praktykę. Poznań: Wydawnictwo Kontekst.
Woodward T., Graves K., Freeman D. (2018), Teacher development over time: Practical activities for language teachers. Routledge.
Kalendarium
- do 28 lutego 2027 r. – nadsyłanie artykułów;
- do 15 marca 2027 r. – wstępna ocena formalna i merytoryczna;
- do 30 czerwca 2027 r. – zakończenie recenzji i przekazanie autorom uwag recenzentów;
- do 15 września 2027 r. – przesłanie poprawionych wersji artykułów;
- wrzesień-październik 2027 r. – ostateczna kwalifikacja artykułów do publikacji i korekta językowa;
- 30 grudnia 2027 r. – planowana publikacja numeru 69/2.
Przyjmujemy teksty w językach polskim, angielskim i francuskim.
Redaktorki tomu: dr hab. Joanna Górecka (jgorecka@amu.edu.pl) i dr hab. prof. UAM Magdalena Aleksandrzak (magdalena.aleksandrzak@amu.edu.pl).
Wytyczne dotyczące przesyłania propozycji tekstów przez platformę Pressto umieszczone są na internetowej witrynie czasopisma Neofilolog: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/n/about/submissions