Mots-clés
translation technique
AI tools
mediation in civil law
legal term
incongruity
Comment citer
Résumé
In the research paper German civil law terms related to mediation that appear in the Mediationgesetz (Act on Mediation) and the Zivilprozessordnung (Code of Civil Procedure) were analysed and their Polish equivalents identified. The terms analysed were incongruent terms (according to the definition by Šarčević) and legal terms (according to the definition by Morawski). The National Corpus of Polish (Narodowy Korpus Języka Polskiego) was examined for occurrence of equivalents. Firstly, translation techniques used in formulating the Polish equivalents were classified according to a catalogue of techniques used in the translation of incongruent civil law terms from Polish into English, developed in 2018. The second aim of the research was to compare the translation techniques used in formulation of the equivalents present in human-developed databases versus the equivalents appearing in AI-generated translations. It was found that the AI tools generated equivalents for all the source terms in question, while the human-developed databases did not include equivalents for all of the source terms.
Références
Bawej I. (2021), Wybrane aspekty przekładu terminów prawnych w kontekście międzykulturowym w postępowaniu ekstradycyjnym między Niemcami a Polską. „Olsztyn Acta Neophilologica”, no. XXIII (2), pp. 255–268
Berta E. Wiesmann, M. (2019), Machine Translation in the Field of Law: A Study of the Translation of Italian Legal Texts into German. “Comparative Legilinguistics”, no. 37(1), pp. 117–153.
Bielawski P. (2018), Towards Comprehensibility in the Translation of German and Polish Court Names. “Comparative Legilinguistics”, vol. 34/2018, pp. 65–84.
Briva-Iglesias V., Camargo J., Dogru G. (2024) Large language models “ad referendum”: how good are they at machine translation in the legal domain? (in:) Martínez R., Borja A., Biel Ł. (eds.) Repensar la (des)globalización y su impacto en la traducción: desafíos y oportunidades en la práctica de la traducción jurídica / Rethinking (de)globalisation and its impact on translation: challenges and opportunities for legal translators. MonTI 16, pp. 75–107.
Cieślik B., Iwanowska B., Kapranov Y. (2025), Ensuring Adequacy in Legal Translation: Challenges and Strategies of Sworn Translators. “Multilingual Jurisdictions Linguistic& Translation Dimensions”, vol. 1, pp. 23–36.
Covacs A. (1982), La réalisation de la version francaise des lois fédérales du Canada, (in:) Gémar J.C., (ed.), Langage du droit et traduction. Ottawa: Ministère de la justice Canada, pp. 89–105.
Derlatka J. (2025), Sędzia rozjemca czy „sędzia ugodowy” (Güterichter) – refleksje na temat pozycji sędziego w mediacji. “Polski proces cywilny”, no. 2, pp. 198–220.
Elnaggar A., Gebendorfer Ch., Glaser I., & Matthes F. (2018), Multi-Task Deep Learning for Legal Document Translation, Summarization and Multi-Label Classification. “Artificial Intelligence and Cloud Computing Conference”.
Gizbert-Studnicki T. (1986), Język prawny z perspektywy socjolingwistycznej. “Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z nauk politycznych”, no. 26, pp. 111–131.
Gościński J., Kubacki A.D. (2021), Land Registration Concepts in Translation. “International Journal for the Semiotics of Law”, no. 34, pp. 1451–1482.
Gręźlikowski J. (2010), Stwierdzenie nieważności małżeństwa w Kościele rzymskokatolickim: teoria i praktyka, “Sympozjum”, no. 14/1 (19), 2010, pp. 75–102.
Harvey M. A. (2003), A beginner’s course in legal translation: The case of culture-bound terms, pp. 1-9. http://www.tradulex.com/Actes2000/harvey.pdf
Hejwowski K. (2007), Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Warszawa: PWN.
Jopek-Bosiacka A. (2008), Przekład prawny i sądowy. Warszawa: PWN.
Kęsicka K. (2014), Between precision and vagueness – the problems of translation of German and Polish legal vague terms, “Comparative Legilinguistics”, vol. 17, pp. 77–9.
Kizińska A. (2018), Polskie i angielskie terminy nieprzystające. Prawo rodzinne i spadkowe. Warszawa: PWN.
Kubacki D., Więcławska, E. (2022), Modelowanie czytelności tekstu w tłumaczeniu prawniczym z perspektywy badań korpusowych i empirycznych: oczekiwania eksperckie a praktyka, „Socjolingwistyka”, vol, 36, pp. 215–230.
Młodecki M. (2001), Zur Übersetzung juristischer Termini in deutschen und polnischen Klageanträg. “Glottodidactica An International Journal of Applied Linguistics”, vol. XXIX, pp. 51–58.
Morawski L. (1980), O pewnym rozumieniu prawa i faktu oraz o niektórych jego zastosowaniach. “Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, vol. 1, pp. 185–204.
Newmark P. (1988), A Textbook of Translation. London: Prentice Hall.
Ożga E. (2007), Słownik terminologii prawniczej angielsko-polski. Bydgoszcz–Warszawa: Oficyna Wydawnicza Branta.
Rao S. (2025), Exploring Translation Tools: Google Translate and DeepL. University of Wisconsin Law School Library. https://law.wisc.edu/newsletter/Law_Library/_2025-01-29
Reiss K., Vermeer, H. (1984), Grundlegung einer allgemeinen Translationstheorie. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
Roelcke T. (2026), Fachliche Kommunikation mit Künstlicher Intelligenz, (in:) Busch-Lauer, I.A. (ed.), Wenn KI auf Fach und Sprache trifft. Berlin: Frank & Timme, pp. 15–27.
Sager J. C. (1990), Practical Course in Terminology Processing. Amsterdam: John Benjamins Publishing.
Šarčević S. (2000), New Approach to Legal Translation. The Hague: Wolters Kluwer Law and Business.
Siewert K. (2014), Analysis of cultural aspects in the German translation of the Polish Penal Code, “Comparative Legilinguistics”, vol.17, pp. 131–144. .
Weston M. (1993), An English reader’s guide to the French legal system. Oxford: Providence.
Zielnik-Kołodzińska R. (2017), Wybrane pojęcia z zakresu polskiego postępowania administracyjnego w tłumaczeniu na język niemiecki, “Lingua Legis”, vol. 25, pp. 35–50.
Źrałka E. (2024), Manual Quality Evaluation and Post-editing in Enhancing the Correctness of MateCat’s English-Polish Legal Translations. Proceedings of the International Conference on New Trends in Translation and Technology Conference 2024.
Kodeks cywilny 1964, https://sejm.gov.pl [accessed 12.10.2025]
Kodeks postępowania cywilnego, https://sejm.gov.pl 1964 [accessed 12.11.2025]
Mediationsgesetz, https://www.gesetze-im-internet.de 2012 [accessed 11.11.2025]
Zivilprozessordnung, https://www.gesetze-im-internet.de 1877 [accessed 10.09.2025]
https://www.deepl.com [accessed 12.10.2025]
http://www.nkjp.pl [accessed 22.11.2025]
https://gdansk.so.gov.pl [accessed 16.10.2025]
https://www.biznes.gov.pl [accessed 14.10.2025]
https://www.sip.lex.pl [accessed 22.09.2025]
https://adwokatkkm.pl [accessed 21.11.2025]
https://www.scheidung.de [accessed 17.11.2025]
https://www.knf.gov.pl [accessed 21.11.2025]
https://www.sjp.pwn.pl [accessed 16.03.2026]
https://www.duden.de [accessed 8.03.2026]
https://www.zpe.gov.pl [accessed 7.03.2026]
https://www.dgsf.org.pl [accessed 22.09.2025]
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/mediacje [accessed 22.09.2025]
https://www.excelraport.pl [accessed 13.03.2026]
Licence
© Anna Kizińska 2026
Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.
Auteurs :
Les auteurs de textes acceptés pour publication dans la revue Neofilolog sont tenus de remplir, signer et renvoyer à l'adresse de la rédaction, un accord sur l'octroi d'une licence gratuite pour les œuvres, avec obligation d'accorder une sous-licence CC.
En vertu de cet accord, les auteurs des textes publiés dans la revue Neofilolog accordent à l'Université Adam Mickiewicz de Poznań une licence non exclusive et gratuite et permettent l'utilisation de la sous-licence Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Les auteurs se réservent le droit de disposer librement de l'œuvre.
Utilisateurs :
Les utilisateurs d'Internet intéressés ont le droit d'utiliser les œuvres publiées à partir de l'année 2017 sous réserve des conditions suivantes :
- reconnaissance de la qualité d'auteur - l'obligation de fournir des informations sur la qualité d'auteur, le titre, la source (liens vers l'œuvre originale, DOI) et la licence, ainsi que l'œuvre distribuée ;
- sans créer d'œuvres dérivées - l'œuvre doit être conservée dans sa forme originale, p. ex. les traductions ou les interprétations ne peuvent être distribuées sans le consentement de l'auteur.
Tous les textes publiés sont soumis au droit d'auteur.
Autres :
L'Université Adam Mickiewicz de Poznań se réserve le droit à la revue dans son ensemble (mise en page, forme graphique, titre, conception de la couverture, logo, etc.).
.