Z problematyki wykonywania prawa pierwokupu nieruchomości rolnej przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa

Main Article Content

Przemysław Litwiniuk

Abstrakt

Praktyka zastrzegania w drodze ustawy prawa pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów, które należy uważać za emanację państwa, podlegała w ostatnich latach w Polsce intensywnemu rozwojowi. Do kategorii o szczególnym znaczeniu prawnym i praktycznym należy zaliczyć ustawowe prawo pierwokupu nieruchomości rolnych, zastrzeżone na rzecz Skarbu Państwa w przepisach ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Przedmiotem artykułu jest charakterystyka prawna tego uprawnienia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, w tym rozważenie, czy korzystanie z niego w imieniu własnym na rzecz Skarbu Państwa ma charakter dowolny (uznaniowy), czy powinno następować po zaistnieniu konstytucyjnych i ustawowych przesłanek państwowej ingerencji w prawo własności. Autor wyraża pogląd, że prawo pierwokupu nieruchomości rolnych w jego aktualnej ustawowej postaci oraz praktyka jego wykonywania przez Krajowy Ośrodka Wsparcia Rolnictwa budzą poważne wątpliwości natury konstytucyjnej. Wynikają one z braku wyraźnego ustawowego wyodrębnienia przesłanek stosowania tego uprawnienia Skarbu Państwa w stosunku do prywatnych nieruchomości rolnych, które pozostawałyby w merytorycznym związku z konstytucyjnymi wartościami, uzasadniającymi ograniczenie prawa własności. Postuluje również określenie ustawowego katalogu takich przesłanek oraz ustanowienie rzetelnej procedury administracyjnej w zakresie weryfikacji konieczności ingerencji państwa w stosunki prywatnoprawne, tak by rozstrzygnięcia dokonywane przez administrację publiczną nie były arbitralne.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Litwiniuk, P. (2021). Z problematyki wykonywania prawa pierwokupu nieruchomości rolnej przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Przegląd Prawa Rolnego, (1(28), 69-88. https://doi.org/10.14746/ppr.2021.28.1.4
Dział
ARTYKUŁY

Bibliografia

  1. Banaszak B. (2012), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa.
  2. Blajer P.A. (2020), Komentarz do art. 3 u.k.u.r., w: P.A. Blajer, W. Gonet, Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa.
  3. Dybowski T. (1969), Ochrona własności w polskim prawie cywilnym (rei vindicatio – actio negatoria), Warszawa.
  4. Dybowski T. (2013), Ochrona prawa własności na tle konstytucyjnej koncepcji źródeł prawa w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, w: T. Dybowski. Dzieła zebrane, oprac. B. Chanowska-Dymlang, Warszawa.
  5. Dydenko J., Telega T. (2018), Wycena nieruchomości. Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, Warszawa.
  6. Garlicki L. (2003), Komentarz do art. 64 Konstytucji RP, w: L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. III, Warszawa.
  7. Giesen R. (2017), Przeniesienie własności nieruchomości rolnych w prawie niemieckim, w: P. Księżak, J. Mikołajczyk (red.), Nieruchomości rolne w praktyce notarialnej, Warszawa.
  8. Gonet W. (2017), Prawo pierwokupu nieruchomości, Warszawa.
  9. Grabicki K. (2021), Wykaz pozostałych praw pierwokupu, w: A.J. Szereda (red.), Praxis. Notariat. Czynności notarialne, Warszawa.
  10. Iwaszkiewicz P. (2018), Komentarz do art. 29 ust. 4, w: P. Czechowski (red.), Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Komentarz, Warszawa.
  11. Jezioro J. (2017), Komentarz do art. 600 k.c., w: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.
  12. Korzycka M. (2019), Ustrój rolny państwa polskiego, w: M. Korzycka (red.), Instytucje prawa rolnego, Warszawa.
  13. Lachaud J. (2006), SAFER: Sociétés d'aménagement foncier et d'établissement rural. Définition, missions, moyens d'action, Paris.
  14. Lichorowicz A. (2000), Status prawny gospodarstw rodzinnych w ustawodawstwie krajów Europy Zachodniej, Białystok.
  15. Lichorowicz A. (2004), Instrumenty oddziaływania na strukturę gruntową Polski w ustawie z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” nr 2.
  16. Litwiniuk P. (2018), The National Support Centre for Agriculture as the Trustee of Agricultural Property Stock of the State Treasury in Poland, „Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie – Problemy Rolnictwa Światowego” t. 18(33), nr 3.
  17. Łobos-Kotowska D. (2013), Umowa przyznawania pomocy z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Warszawa.
  18. Łobos-Kotowska D., Stańko M. (2020), Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego. Komentarz, Warszawa.
  19. Marciniuk K. (2019), Prawne instrumenty ingerencji władzy publicznej w obrót nieruchomościami rolnymi jako środki kształtowania ustroju rolnego, Białystok.
  20. Martinez J. (2016), w: M. Düsing, J. Martinez (red.) Agrarrecht (Beck’sche Kurz-Kommentare), München.
  21. Safjan M. (2020), Komentarz do art. 61 k.c., w: K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny, t. I: Komentarz do art. 1–449(10), Warszawa.
  22. Schilbach J. (2020), Wycena nieruchomości rolnych, w: J. Dydenko (red.), Szacowanie nieruchomości, Warszawa.
  23. Strzelczyk R. (2019), Prawo nieruchomości, Warszawa.
  24. Szydło W. (2017), Komentarz do art. 600 k.c., w: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa.
  25. Wiącek M. (2016), Konstytucyjne aspekty ograniczeń obrotu nieruchomościami rolnymi, w: P. Litwiniuk (red.), Kwestia agrarna. Zagadnienia prawne i ekonomiczne, Warszawa.
  26. Zaradkiewicz K. (2016), Komentarz do art. 21 Konstytucji RP, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja. Komentarz, t. I, Warszawa.
  27. Zubik M. (2020), Prawo konstytucyjne współczesnej Polski, Warszawa.
  28. Żuławska C. (2011), w: G. Bieniek (red.), Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. II, Warszawa.