Słowa kluczowe
Rzeczpospolita Polska
spadek
umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania
Wolne Miasto Gdańsk
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 62
Liczba pobrań: 44
Abstrakt
Celem artykułu jest analiza przepisów obowiązujących w latach 1933–1939 układu między Rzecząpospolitą Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem uchylenia dwukrotnego opodatkowania w zakresie danin na przypadek śmierci z dnia 29 maja 1929 r. (umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania podatkiem od spadków). Omówione zostały w nim podstawowe zasady eliminujące problem podwójnego opodatkowania oraz wpływ na polskie przepisy dotyczące podatku od spadków.
Bibliografia
Dekret z dnia 30 marca 1945 r. o utworzeniu województwa gdańskiego (Dz.U. Nr 11, poz. 57).
Erlass de Führers und Reichskanzlers über Gliderung und Verwaltung der Ostgebiete vom 8 Oktober 1939 (Reichsgesetzblatt 1939, nr 155).
Gesetz bettreff die mit der Republik Polen geschlossenen Abkommen zur Vermeinung der Doppelbesteuerung von 16 Mai 1930 (Gesetzblatt für die Freie Stadt Danzig 1930, Nr. 20 (4 Juni) – Ausgabe A).
Gesetz über den Erwerb und den Verlust der Danzinger Staatsangehörigkeit von 30 Mai 1922 (Gesetzblatt für die Freie Stadt Danzig 1922, Nr. 28 (15 Juni) – Ausgabe A, s. 129–132).
Gesetz über Wiedervereinung der Freien Stadt Danzig mit den Deustchen Reich (Reichsgesetzblatt 1939, nr 204).
Interpretacja indywidualna Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 maja 2025 r. nr 0111-KDIB2-2.4015.50.2025.1.PB.
Interpretacja indywidualna Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 października 2018 r. nr 0111-KDIB2-2.4015.77.2018.2.PB.
Konwencja handlowa między Polską a Królestwem Serbów, Kroatów i Słoweńców, podpisana w Warszawie dnia 23 października 1922 r. (Dz.U. z 1924 r. Nr 35, poz. 373 ze zm.).
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Węgierskiem w celu zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu spadków, podpisana w Warszawie dnia 12 maja 1928 r. (Dz.U. z 1931 r. Nr 75, poz. 602).
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Węgierskim w celu zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w dziedzinie podatków bezpośrednich, podpisana w Warszawie dnia 12 maja 1928 r. (Dz.U. z 1931 r. Nr 75, poz. 604).
Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrjacką o zapobieganiu dwukrotnemu pobieraniu podatku spadkowego, podpisana w Wiedniu dnia 24 listopada 1926 r. (Dz.U. z 1928 r. Nr 61, poz. 557).
Oświadczenie rządowe w przedmiocie konwencji polsko-gdańskiej, zawartej w Paryżu dnia 9 listopada 1920 r. (Dz.U. z 1922 r. Nr 13, poz. 117).
Oświadczenie rządowe z dnia 4 stycznia 1926 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawie zapobieżenia dwukrotnemu opodatkowaniu w dziedzinie podatków spadkowych, podpisanej w Warszawie dnia 23 kwietnia 1925 r. (Dz.U. Nr 13, poz. 79).
Oświadczenie rządowe z dnia 29 lipca 1931 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Węgierskiem w celu zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu spadków, podpisanej w Warszawie dnia 12 maja 1928 r. (Dz.U. z 1931 r. Nr 75, poz. 603).
Oświadczenie rządowe z dnia 25 maja 1928 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrjacką o zapobieganiu dwukrotnemu pobieraniu podatku spadkowego, podpisanej w Wiedniu dnia 24 listopada 1926 r. (Dz.U. Nr 61, poz. 558).
Oświadczenie rządowe z dnia 19 czerwca 1933 r. o wymianie not, dotyczących zatwierdzenia układu między Rzecząpospolitą Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem uchylenia dwukrotnego opodatkowania w zakresie danin, na przypadek śmierci, podpisanego w Gdańsku dnia 29 maja 1929 r. (Dz.U. Nr 53, poz. 410).
Oświadczenie rządowe z dnia 30 grudnia 1935 r. w sprawie wypowiedzenia układu między Rzecząpospolitą Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem uchylenia dwukrotnego opodatkowania w zakresie opłat stemplowych od weksli (podatku wekslowego) (Dz.U. z 1936 r. Nr 7, poz. 82).
Układ między Rzecząpospolitą Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem uchylenia dwukrotnego opodatkowania w zakresie danin na przypadek śmierci z dnia 29 maja 1929 r. (Dz.U. z 1933 r. Nr 53, poz. 411).
Układ między Rzecząpospolitą Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem uchylenia dwukrotnego opodatkowania w zakresie opłat stemplowych od weksli (podatku wekslowego) z dnia 29 maja 1929 r. (Dz.U. z 1933 r. Nr 53, poz. 409).
Układ między Rzecząpospolitą Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem celem uchylenia dwukrotnego opodatkowania w zakresie opłat stemplowych od weksli (podatku wekslowego) z dnia 8 lutego 1938 r. (Dz.U. z 1939 r. Nr 51, poz. 327).
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrjacką o zapobieżeniu podwójnemu opodatkowaniu w dziedzinie podatków bezpośrednich oraz o pomocy prawnej w sprawach danin, podpisana w Wiedniu dnia 22 kwietnia 1932 r. (Dz.U. z 1933 r. Nr 91, poz. 704).
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawie zapobieżenia podwójnym opodatkowaniem w dziedzinie bezpośrednich podatków państwowych, podpisana w Warszawie dnia 23 kwietnia 1925 r. (Dz.U. z 1926 r. Nr 14, poz. 82).
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 18 sierpnia 1994 r. (Dz.U. z 1996 r. Nr 30, poz. 131).
Umowa między Rzecząpospolitą Polską i Wolnem Miastem Gdańskiem w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w dziedzinie podatków bezpośrednich z dnia 28 maja 1929 r. (Dz.U. z 1934. Nr 49, poz. 472).
Umowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką w sprawie zapobieżenia dwukrotnemu opodatkowaniu w dziedzinie podatków spadkowych, podpisana w Warszawie dnia 23 kwietnia 1925 r. (Dz.U. z 1926 r. Nr 13, poz. 78).
Umowa zawarta między Rzecząpospolitą Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem w przedmiocie ochrony i pomocy prawnej w dziedzinie podatków z dnia 17 marca 1924 r. (Dz.U. z 1935 r. Nr 4, poz. 30).
Umowa zawarta pomiędzy Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem wykonania i uzupełnienia polsko-gdańskiej konwencji z dnia 9 listopada 1920 r. / Abkommen zwischen der Freien Stadt Danzig und Polen zur Ausführung und Ergänzung der Polnisch-Danziger Konvention vom 9. November 1920, Gdańsk 1921.
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz.U. Nr 7, poz. 44).
Ustawa z dnia 29 maja 1920 r. w przedmiocie zmiany przepisów o opodatkowaniu spadków i darowizn (Dz.U. Nr 49, poz. 299 ze zm.).
Ustawa z dnia 17 marca 1921 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 44, poz. 267 ze zm.).
Ustawa z dnia 17 grudnia 1921 r. w przedmiocie zatwierdzenia podpisanej w Warszawie dnia 24 października 1921 r. umowy, zawartej pomiędzy Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem wykonania i uzupełnienia polsko-gdańskiej konwencji z dnia 9 listopada 1920 r. (Dz.U. z 1922 r. Nr 16, poz. 139).
Ustawa z dnia 30 lipca 1925 r. w sprawie ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką o zapobieżeniu podwójnemu opodatkowaniu w dziedzinie podatków spadkowych, podpisanej w Warszawie dnia 23 kwietnia 1925 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 621).
Ustawa z dnia 2 sierpnia 1926 r. zmieniająca i uzupełniająca Konstytucję Rzeczypospolitej z 17 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 442).
Ustawa z dnia 24 czerwca 1927 r. w sprawie ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrjacką o zapobieganiu dwukrotnemu pobieraniu podatku spadkowego, podpisanej w Wiedniu dnia 24 listopada 1926 r. (Dz.U. Nr 63, poz. 551).
Ustawa z dnia 17 marca 1931 r. w sprawie ratyfikacji konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Węgierskim w celu zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu spadków, podpisanej w Warszawie dnia 12 maja 1928 r. (Dz.U. Nr 37, poz. 276).
Ustawa z dnia 15 lutego 1933 r. w sprawie zatwierdzenia układu między Rzecząpospolita Polską a Wolnem Miastem Gdańskiem celem uchylenia dwukrotnego opodatkowania w zakresie danin na przypadek śmierci, podpisanego w Gdańsku dnia 29 maja 1929 r. (Dz.U. z 1933 r. Nr 16, poz. 106).
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.).
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2009 r., II FSK 317/08, Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych.
Czerniec M., Ewolucja podatku od spadków i darowizn z punktu widzenia celów ekonomicznych, „Acta Universitatis Wratislaviensis” 2007, no 3018, Ekonomia, no 15, s. 271–295.
Czubik P., Umowy zawarte w latach 20 XX w. z Czechosłowacją, Austrią, Węgrami oraz wielostronne Porozumienie z Miszkolca z 1977 r. jako wiążące Polskę podstawy traktatowe zapobiegające podwójnemu opodatkowaniu nieruchomego i ruchomego mienia spadkowego, „Nieruchomości@. Kwartalnik Ministerstwa Sprawiedliwości” 2022, t. 3, nr 3, s. 77–96. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.9849
Czudek D., Międzynarodowe umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z perspektywy wymiany informacji między organami podatkowymi, „Analizy i Studia CASP” 2024, t. 18, nr 2, s. 19–26. DOI: https://doi.org/10.33119/ASCASP.2024.2.3
Dybiec K., Negocjowanie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania [w:] I. Mirek, T. Nowak (red.), Prawo finansowe po transformacji ustrojowej. Międzynarodowe i europejskie prawo podatkowe. Zjazd Katedr Prawa Finansowego i Podatkowego 5–6 czerwca 2012 r., Łódź 2013, s. 358–367. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-015-2.34
Georgjew E., Problematyka umów zapobiegających podwójnemu opodatkowaniu, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1989, nr 2, s. 119–128.
Gerloff W., Neumark F. (red.), Handbuch der Finanzwissenschaft, t. 4: Internationale Finanzvergleiche und internationale Doppelbesteuerung, Reparationen, Allgemeine Grundlagen, Geschichte und Technik der wirtschaftlichen Auslandshilfe, Finanzprobleme von Wirtschaftsgemeinschaften und internationalen Organisationen, Türingen 1965.
Jóźwiak E., Problem podwójnego opodatkowania - uwagi ogólne, „Kortowski Przegląd Prawniczy” 2017, nr 3, s. 34–38.
Kijeński T., Ilu jest Polaków na terenie Wolnego Miasta Gdańska? Szkic statystyczny z mapką, Gdańsk 1929.
Klink M., Preferencje podatkowe jako konstrukcje prawne w zakresie unikania podwójnego opodatkowania w ramach podatku od spadków i darowizn [w:] I. Mirek, T. Nowak (red.), Prawo finansowe po transformacji ustrojowej. Międzynarodowe i europejskie prawo podatkowe. Zjazd Katedr Prawa Finansowego i Podatkowego 5–6 czerwca 2012 r., Łódź 2013, s. 510–517. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-015-2.50
Kucia-Guściora B., Rozwój umów dotyczących podwójnego opodatkowania w międzynarodowych stosunkach podatkowych, „Rocznik Nauk Prawnych” 2005, t. XV nr 1, s. 275–300.
Kukulski Z., Konwencja modelowa OECD i konwencja modelowa ONZ w polskiej praktyce traktatowej, Warszawa 2015.
Kutrzeba S., Gdańsk – Górny Śląsk. Polskie prawo polityczne według traktatów, cz. II, Kraków 1923.
Kutrzeba S. (red.), Gdańsk. Przeszłość i teraźniejszość, Lwów–Warszawa–Kraków 1928.
Kutrzeba S., Stanowisko prawne Wolnego Miasta Gdańsk, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1926, nr 2, s. 107–121.
Langrod R., Zapobieżenie podwójnego opodatkowania w Polsce i w Gdańsku, „Czasopismo skarbowe. Miesięcznik poświęcony sprawom zawodowym urzędników skarbowych oraz teorji i praktyce skarbowości” 1932, r. VII, nr 4, s. 170–181.
Małecka-Ziembińska E., Opodatkowanie spadków zagranicznych [w:] J. Solarz, E. Klamut (red.), Transfery międzypokoleniowe. Zarządzanie różnorodnością, Łódź–Warszawa 2017, s. 43–57.
Musiał K., Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz, Warszawa 2018.
Purzycki K., Ustrój i status prawnomiędzynarodowy Wolnego Miasta Gdańska (1920–1939), „Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ” 2015, nr 4, s. 227–260.
Pszczółkowski S., Zagadnienie podwójnego opodatkowania w stosunkach międzynarodowych, Warszawa 1928.
Skalimowski P., Nieodpłatność w polskim prawie (rozprawa doktorska), Białystok 2021.
Słysz A., Zasada kumulacji w podatku od spadków i darowizn – struktura głęboka kontra granica językowa wykładni, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2018, nr 3, s. 103–117. DOI: https://doi.org/10.18778/1509-877X.2018.02.05
Weinfeld I., Skarbowość polska, t. I: Historia, przepisy, władze, waluta, pożyczki, budżet, rachunkowość, księgowość, wydatki, dochody, Warszawa 1939.
Załęska-Kaczko J., Ustawodawstwo podatkowe w Wolnym Mieście Gdańsku w zakresie budownictwa mieszkaniowego – wybrane zagadnienia, „Studia Historica Gedanensia” 2015, t. VI, s. 164–176. DOI: https://doi.org/10.4467/23916001HG.15.007.6380
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Adam Bojarski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.