Słowa kluczowe
scire facias
Good Behavior
High Crimes and Misdemeanors
niezawisłość sędziowska
jurysprudencja konstytucyjna USA
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 42
Liczba pobrań: 28
Abstrakt
Artykuł stanowi historycznoprawną analizę ewolucji instytucji impeachmentu sędziowskiego (judicial impeachment) w amerykańskim porządku konstytucyjnym, z naciskiem na jego brytyjskie korzenie i współczesne dylematy interpretacyjne. Mimo wyraźnej niechęci ojców założycieli do instytucjonalnego dziedzictwa Korony Brytyjskiej mechanizm impeachmentu został włączony do Konstytucji USA jako środek kontroli nad urzędnikami publicznymi, w tym sędziami federalnymi. Główne zabezpieczenia przed arbitralnością, wywodzące się z obaw przed angielskim scire facias – procedurą umożliwiającą monarsze usunięcie urzędnika na podstawie domniemania „złego zachowania” (misbehavior), z przeniesieniem ciężaru dowodu na oskarżonego – obejmują precyzyjne klauzule: Good Behavior gwarantująca sprawowanie urzędu „podczas dobrego sprawowania” oraz High Crimes and Misdemeanors. Główny problem badawczy dotyczy przełomu paradygmatu interpretacyjnego zapoczątkowanego 15 kwietnia 1970 r. przez kongresmena Geralda R. Forda, który we wniosku przeciwko sędziemu Sądu Najwyższego Williamowi O. Douglasowi postulował usunięcie sędziego na podstawie naruszenia klauzuli Good Behavior, niezależnie od popełnienia czynu karalnego. Ta zmiana podważyła tradycyjne ujęcie impeachmentu jako procedury naprawczej o charakterze polityczno-karnym, otwierając debatę nad alternatywną, behawioralną metodą kontroli sędziów. Analiza wykazuje, że niejednoznaczność normatywna brytyjskich pojęć good behaviour i tenure ma doniosły wpływ na współczesną debatę konstytucyjną o możliwościach usuwania sędziów z urzędu.
Bibliografia
Berger R., Impeachment of Judges and „Good Behavior” Tenure, „The Yale Law Journal” 1970, t. 79, nr 8, s. 1475–1532. DOI: https://doi.org/10.2307/795270
Berger R., Impeachment for “High Crimes and Misdemeanors,” in The Henry M. Hart, Jr. Memorial Festschrift, „California Law Review” 1971, t. 44, s. 1475–1531.
Berger R., Impeachment: The Constitutional Problems, Cambridge, Mass. 1999.
Broyde M.J., Expediting impeachment: Removing article III federal judges after criminal conviction, „Harvard Journal of Law & Public Policy” 1994, t. 12, nr 1, s. 158–222.
Carpenter D., Judicial Supremacy and its Discontents, „Constitutional Commentary” 2003, t. 20, s. 405–436.
Feerick J.D., Impeaching Federal Judges: A Study of the Constitutional Provisions, „Fordham Law Review” 1970, t. 39, nr 1, s. 1–58.
Foster T.C., A Treatise on the Writ of Scire Facias, London 1851.
Gerhardt M.J., The Federal Impeachment Process, A Constitutional and Historical Analysis, Chicago 1992.
Goebel J. (red.), The Law Practice of Alexander Hamilton, New York 1964.
Hamilton A., Madison J., Jay J., The Federalist Papers, New York 1788.
Laidler P., Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych Ameryki: od prawa do polityki, Kraków 2011.
Long B., Genesis of the Constitution of The United States of America, Ann Arbor 1926.
Nevins A., The American States During and After The Revolution 1775–1789, New York 1924.
Prakash S., Smith D., How To Remove a Federal Judge, „The Yale Journal” 2006, t. 116, s. 72–137. DOI: https://doi.org/10.2307/20455714
Redish M., Judicial Independence and the American Constitution. A Democratic Paradox, Stanford 2007.
Schuman J., Revocation at the Founding Revocation at the Founding, „Michigan Law Review” 2024, t. 122, nr 7, s. 1381–1441. DOI: https://doi.org/10.36644/mlr.122.7.revocation
Shartel B., Federal Judges – Appointment, Supervision, and Removal – Some Possibilities Under the Constitution, „Michigan Law Review” 1930, t. 28, s. 870–909. DOI: https://doi.org/10.2307/1279763
Shugerman J.H., Presidential Removal: The Marbury Problem and the Madison Solutions, „Fordham Law Review” 2021, t. 89, s. 2085–2112.
Sunstein C.R., Impeachment. A Citizen’s Guide, Cambridge, Mass. 2017. DOI: https://doi.org/10.4159/9780674984189
Thompson F. Jr., Pollitt D.H., Impeachment of Federal Judges: An Historical Overview, „North Carolina Law Review” 1970, t. 49, nr 1, s. 87–121.
Ziskind M.A., Judicial Tenure in the American Constitution: English and American Precedents, „The Supreme Court Review” 1969, t. 1969, s. 135–154. DOI: https://doi.org/10.1086/scr.1969.3108675
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Tomza
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.