Abstrakt
Tekst jest recenzją książki Piotra Czyżewskiego Licencja na zabijanie. Wyroki sądów podziemnych w okupowanej Polsce. Chociaż nie jest to praca naukowa, autor korzysta z bogatego zbioru publikacji na ten temat. Książka przedstawia podziemne sądownictwo Armii Krajowej (AK) i ukazuje sylwetki czterech osób: Igo Syma, podpułkownika Janusza Albrechta, Stefana Witkowskiego i Eugeniusza Świerczewskiego. Omawiając kolejne rozdziały książki, recenzent zwraca uwagę zarówno na ich pozytywne, jak i negatywne aspekty. Wskazuje między innymi na rozbieżność między tytułem książki a kwestią opisu sądów cywilnych, a także na niespójności, a nawet błędy historiograficzne dotyczące nazwisk, cytowanych źródeł lub oceny faktów. Publikacja zawiera jednak również wiele interesujących spostrzeżeń autora. Warta jest polecenia ze względu na ograniczoną liczbę książek na ten temat, przystępny język opisujący tę złożoną kwestię oraz potencjał zachęcający do dalszego zgłębiania tematu.
Bibliografia
Bruczyński A., Byłem tłumaczem na Pawiaku [w:] S. Płoski, Wspomnienia więźniów Pawiaka, Warszawa 1978.
Dębski J., Członkowie Komendy Głównej SZP-ZWZ-AK więźniami KL Auschwitz, „Annales Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historica” 2001, nr 1, s. 173–193.
Giziur O., Starczewski M., Lido i Stragan. Ślązacy w wywiadzie AK, Czeski Cieszyn 1992.
Gniadek-Zieliński M., Narodowe Siły Zbrojne 1942–1947, Warszawa 2017.
Gondek L., Polska karząca 1939–1945. Polski podziemny wymiar sprawiedliwości w okresie okupacji niemieckiej, Warszawa 1988.
Gondek L., W imieniu Rzeczypospolitej: wymiar sprawiedliwości w Polsce w czasie II wojny światowej, Warszawa 2011.
Königsberg W., Szyprowski B., Zlikwidować. Agenci Gestapo i NKWD w szeregach polskiego podziemia, Kraków 2022.
Marat E., Wójcik M., Ptaki drapieżne. Historia Lucjana „Sępa” Wiśniewskiego likwidatora z kontrwywiadu AK, Kraków 2016.
Muszyński W.J., Bolesław Piasecki. Początki drogi (1915–1944), Warszawa 2023.
Narodowe Siły Zbrojne. Dokumenty. Struktury. Personalia, oprac. L. Żebrowski, Warszawa 1994.
Ney-Krwawicz M., Komenda Główna Armii Krajowej 1939–1945, Warszawa 1990.
Niekrasz J., Z dziejów AK na Śląsku, Warszawa 1985.
Szyprowski B., „Awanturnik, ale w dodatnim znaczeniu”. Wojenne losy por. cc. Zbigniewa Piaseckiego „Orlika”, „Glaukopis” 2024, nr 41, s. 225–277.
Szyprowski B., Instytucja zwierzchnika sądowo-karnego w polskim prawie wojskowym (1919–1945), „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 2025, nr 3, s. 5–38.
Szyprowski B., Kontrwywiad i sądownictwo Narodowych Sił Zbrojnych [w:] W. Muszyński (red.), Wywiadowcza i kontrwywiadowcza działalność podziemia narodowego przeciwko Niemcom i komunistom, Warszawa 2019, s. 94–111.
Szyprowski B., Powstanie i działalność Cywilnego Sądu Specjalnego województwa warszawskiego i m.st. Warszawy podległego Delegaturze Rządu na Kraj (listopad–grudzień 1942 – 4 września 1944 r.), „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2024, nr 76, z. 1, s. 105–163. DOI: https://doi.org/10.14746/cph.2024.1.5
Szyprowski B., Wojskowy wymiar sprawiedliwości Armii Krajowej w Warszawie w czasie okupacji niemieckiej [w:] R. Spałek (red.), Porządek publiczny i bezpieczeństwo w okupowanej Warszawie, Warszawa 2018.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Bartłomiej Szyprowski

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
