Zagadnienie kontroli księcia nad obrotem ziemi w Polsce w ΧII w.

Abstrakt

Feudalizm polski, i w ogóle słowiański, w zasadzie identyczny z feudalizmem zachodnim w zakresie stosunków produkcji, różnił się pod względem organizacji grupowej panów feudalnych, opartej w średniowiecznej Europie Zachodniej na prawie lennym i hierarchicznej strukturze lenników, a w krajach słowiańskich — głównie na własności, którą umownie można określić jako alodialną, i na bezpośredniej podległości właścicieli władzy państwowej. Jednak nawet w Polsce, w której alodialny charakter własności ziemskiej zaznacza się szczególnie wyraźnie, rozporządzanie ziemią doznaje skrępowania i to ze strony dwóch czynników — politycznego i społecznego, co pozostaje w związku z faktem, że ziemia stanowiła podstawowe dobro ekonomiczne w agrarnym społeczeństwie feudalnym i obrót jej własnością miał szersze znaczenie niż je zakreślał bezpośredni interes pozbywców i nabywców. Stąd udział czynnika politycznego, panujących, w aktach alienacji ziemi, pytanie zresztą, od jak dawna ustalony.