O tak zwanym sądzie sześciu miast

Abstrakt

Obszerny dokument Kazimierza Wielkiego, konstytuujący sąd wyższy prawa niemieckiego na zamku krakowskim, jest niewątpliwie jednym z lepiej znanych w nauce aktów tego monarchy. W ciągu ostatniego stulecia kilkakrotnie publikowano jego pełny tekst, a przy tej okazji poddawano go wnikliwej analizie dyplomatycznej, mającej rozstrzygnąć wątpliwości związane z datą jego wydania. Wykorzystywano go również dla oceny wewnętrznej i zagranicznej polityki Kazimierza Wielkiego, akcentując w szczególności te fragmenty dokumentu, które świadczą o dążeniu do całkowitej suwerenności państwowej zjednoczonej monarchii i do zmian w istniejącej strukturze sądów prawa niemieckiego. Obie wreszcie powołane przezeń instytucje, z których jedna już w samym dokumencie otrzymała nazwę Iudicium Supremum Provinciale Teutunicale Castri Cracoviensis, dla drugiej zaś powszechnie przyjęło się w literaturze określenie sądu sześciu miast, doczekały się także osobnych opracowań i wielu podręcznikowych omówień. Nie są one jednakże wystarczające.