Badania nad instytucjami stanowymi na Węgrzech

Abstract

Historiografia węgierska zajmuje się instytucjami stanowymi od niemal czterech dziesięcioleci. Nie jest to przypadkowe, gdyż powstała w 1933 r. w Warszawie — Commission Internationale pour l’Histoire des Assemblées d’États nadała rozmachu badaniom w tym kierunku w całej Europie. W celu jednak zgłębienia stanowiska węgierskiej literatury fachowej i wyjaśnienia ciągle jeszcze w niej występujących tendencji, należało się cofnąć daleko wstecz. Rozważania nasze rozpoczynamy od tej epoki, w której zgromadzenie stanów było jeszcze żywą rzeczywistością, i w której jednocześnie rozpoczął się proces zakładania podwalin pod historię węgierskiego prawa (I); dalej śledzimy rozwój nacjonalistyczno-szowinistycznej historii prawa wczesnego okresu burżuazyjnego (II - III), koncepcje historyków w początkach XX w. (IV) oraz niektóre poglądy, które wywarły szczególny wpływ na badanie stanów (V - VIII), wreszcie podejmujemy omówienie najnowszych, kolektywnych prac prowadzonych nad instytucjami przedstawicielskimi (IX). Czytelnik zauważy, iz w poniższym zarysie nie będzie mowy o wszystkich rozprawach dotyczących węgierskiego zgromadzenia narodowego czy też poświęconych sejmikom komitatowym, gdyż liczba takowych jest bardzo duża. Celem naszym pozostaje przedstawienie zasadniczych kierunków rozwoju.