Geneza Rządu Krajowego Księstwa Cieszyńskiego (grudzień 1918 — styczeń 1919 r.)

Abstract

Kończąca się pierwsza wojna światowa wywołała wśród ludności polskiej pod panowaniem austriackim wzrost aktywności politycznej a zarazem dążność do konsolidacji narodowej, czego przejawem były bardzo wyraźne dążenia emancypacyjne, zmierzające do przyłączenia tych terenów do państwa polskiego. Walka o odzyskanie niepodległości podjęta przez ludność polską tzw. „Śląska Austriackiego”, a właściwie jego części — Księstwa Cieszyńskiego — jest wciąż jeszcze stosunkowo mało znana. Spowodowane jest to przede wszystkim dosyć ubogą literaturą przedmiotu. Do dnia dzisiejszego nie podjęto w zasadzie badań nad sytuacją prawną Śląska Cieszyńskiego i systemem władz na tym terenie w latach 1918 - 1920. Dotychczasowe ustalenia w tym zakresie w nieznacznym tylko stopniu zostały oparte na materiałach archiwalnych i nie dają obrazu systemu politycznego i prawnego tam obowiązującego. Odnosi się to w całej rozciągłości także do Rządu Krajowego Księstwa Cieszyńskiego, dla którego jedynym godnym uwagi opracowaniem przynoszącym podstawowe dane jest praca K. W. Kumanieckiego z 1920 r. Współczesne nam opracowania, najczęściej o przyczynkarskim charakterze, nie przynoszą nowych ustaleń, a nieraz wprowadzają w błąd, czego przykładem może być monografia pt. Cieszyn [1973]. Brak w literaturze opracowań na temat Rządu Krajowego zmusza nas do oparcia się na zachowanym, obszernym materiale źródłowym.