Problem szlacheckiego prawa zgromadzeń ziemskich w Polsce w XVII i XVIII wieku

Abstract

Zagadnienie prawa zgromadzania się szlachty sprowadza się do pytania, czy zebrania szlacheckie gruntowały się na określonym prawie podmiotowym stanu szlacheckiego, wynikającym z oznaczonej przywilejami pozycji społecznej i politycznej szlachty w państwie, czy też szlachta polska takiego prawa nie posiadała i zgromadzenia szlacheckie były rezultatem decyzji określonych organów państwowych bądź uzurpacji uprawnień przez samorząd wojewódzki? Odpowiedź na pytanie o samodzielne prawo szlachty do wojewódzkich zgromadzeń prawa publicznego pozwoli na uzupełnienie naszej wiedzy na temat zasięgu demokracji szlacheckiej w Polsce.

Zagadnienie szlacheckiego prawa zgromadzeń jest tym ciekawsze, iż logicznie rzecz biorąc powinno ono wynikać z wolności szlacheckich. Wydaje się, że powinno być ono konsekwencją takiego elementu „złotej wolności”, jakim była wolność głosu. Prawo pozytywne milczy na temat prawa zgromadzeń, co oczywiście nie stanowi dowodu w żadnym kierunku, ale pociąga za sobą poszukiwania prawa zgromadzeń w sferze praktyki politycznej oraz doktryny.