Fragment Summy Rajmunda w rękopisie warszawskim

Abstract

W przygotowanym do druku katalogu rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie jego autorki dr Helena Kozerska i mgr Wanda Stummer wśród tekstów prawniczych zawartych w Ms 5 — kodeksie papierowym z drugiej połowy XV w. — trafnie zidentyfikowały fragment dzieła określanego w nauce Summą Rajmunda.

Fragment ten wzbogaca ilość dotąd znanych przekazów tego cennego pomnika, w którym anonimowy autor — w oparciu o przepisy zarówno prawa rzymskiego, jak i kanonicznego — podaje w formie przystępnej encyklopedyczne wiadomości z zakresu prawa, głównie prywatnego. Znajdujemy w nim również cenne informacje o ustroju miejskim oraz o stosunkach społecznych i obyczajowych. Autor pomnika, chociaż rzadko operuje alegatami, typowymi dla średniowiecznej uniwersyteckiej nauki prawa, wykazuje nie tylko znajomość zasad prawa rzymskiego i kanonicznego, ale umie podać je czytelnikowi w formie zrozumiałej dla początkujących adeptów nauki prawa. W Polsce koła prawników skupiających się wokół kanclerza Jana Łaskiego autorstwo tego dzieła przypisały doktorowi praw Rajmundowi Partenopejczykowi i stwierdzały jego szerokie upowszechnienie w praktyce sądów miejskich. Ta właśnie okoliczność wpłynęła na decyzję ogłoszenia dzieła w części nieurzędowej zbioru praw, określanego w naszej nauce Zbiorem Łaskiego.