Zabytek prawa bartnego w Wierzchowiskach z ostatnich lat Rzeczypospolitej szlacheckiej

Abstract

Przechowywany w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie pomnik prawa bartnego w Wierzchowiskach wsi położonej w powiecie kraśnickim województwa lubelskiego jest to księga oprawna w skórę, składająca się 76 nienumerowanych kart. Stan zachowania dobry. Księgę można podzielić na trzy części. Część pierwsza to — Prawo dla cechu bartnickiego wierzchowskiego nadane bartnikom w 1782 r. przez dziedziców lasów wierzchowskich Wiercińskich i Skarżyńskich wraz z rejestrem bartników i barci, część druga — Księgi dekretowe i część trzecia — Księgi zapisowe. Prawo — nie jest ujęte w artykuły lub paragrafy, stanowi tekst ciągły. Dekrety sądu bartnego oraz zapisy dokonywane przed sądem pochodzą z lat 1787—1806. Duża liczba kart księgi jest niezapisana. Prawo, dekrety sądu i zapisy są uskutecznione niejedną ręką. Raz tylko wymienione jest imię i nazwisko pisarza (notariusza) Wojciecha Łupieńskiego.

 Księga ta na początku bieżącego stulecia znalazła się w posiadaniu Władysława Przegalińskiego rejenta w Kraśniku, który złożył ją w Bibliotece Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie. Niezależnie od tego Przegaliński starał się w 1912 r. o ogłoszenie drukiem jej treści w „Ziemi“ organie Towarzystwa Krajoznawczego. Zamiar jego nie został jednak zrealizowany.