Diariusze sejmu grodzieńskiego 1793 r.

Abstrakt

Trudności, na jakie się natrafia przy śledzeniu przebiegu obrad sejmu grodzieńskiego z roku 1793, wynikają w dużej mierze z tej przyczyny, że brak jest urzędowego diariusza [...].

Po zapoznaniu się z istniejącymi diariuszami możemy stwierdzić, że właśnie ten „niekompletny” diariusz z archiwum ks. Czartoryskich jest jedynym, zachowanym, oddającym w sposób najbardziej dokładny, a na­wet drobiazgowy, przebieg sesji sejmowych, naturalnie w połączeniu ze wspomnianymi już poprzednio rękopisami. Przyznajemy więc, że Z. Mann słusznie ocenił Rkp. Nr 890 jako niekompletny. Nie zauważył bowiem, że rękopisy 891 i 892 stanowią niezwykle cenne dopełnienie wymienionego diariusza. Tak więc i Radwański, cytując według katalogu rękopisu Bibl. Czart. ograniczył się jedynie do wskazania Rkp. Nr 890, a zatem wartość rękopisów 891 i 892 jako uzupełniających omawiany diariusz była dotąd ignorowana.