Destrukcja jako tworzywo. Ikonografia ruin Warszawy w polskim kinie dokumentalnym po II wojnie światowej

Main Article Content

Marek Kosma Cieśliński

Abstrakt

The image of Warsaw in ruins after World War II is an important motif in Polish documentary and feature cinema in the years 1944–1956. In the text, I discuss the images of the city captured by the first chroniclers as ‘basic’, which then became archetypical icons of the city’s destruction. I point out that the aesthetics of destruction, recorded in Andrzej Panufnik’s early film Ballada f-moll [Ballade in f minor], Jerzy Bossak’s Most [Bridge] and Tadeusz Makarczyński’s Suita warszawska [Warsaw Suite] proved to be exemplary for other artists. I show that the destruction of urban and architectural structures was inspiring for directors: it served as a documentary record, a basis for
constructing scripts, and dominant aesthetic, often providing a persuasive argument and serving to shape emotions. References to the resentments of the audience and the anatomy of the ruins were among the elements that shaped the ideological attitudes of various parts of Polish society. For some directors it was also a catharsis after the trauma of the Holocaust.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Cieśliński, M. K. (2020). Destrukcja jako tworzywo. Ikonografia ruin Warszawy w polskim kinie dokumentalnym po II wojnie światowej. Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication, 27(36), 169–181. https://doi.org/10.14746/i.2020.36.11
Dział
Spaces in Film
Biogram autora

Marek Kosma Cieśliński, Wyższa Szkoła Handlowa we Wrocławiu

Marek Kosma Cieśliński – doktor nauk humanistycznych, filmoznawca, nauczyciel akademicki Wyższej Szkoły Handlowej we Wrocławiu. Specjalista w zakresie komunikowania, zajmuje się problemami perswazji i manipulacji w mediach. Interesują go filmowe modele wykorzystania heritage industry. Autor kilku monografii, w 2016 roku wydał książkę Polska Kronika Filmowa. Podglądanie PRL-u. Publikował między innymi w „Kwartalniku Filmowym”. ORCID 0000-0002-5687-2559.

Referencje

  1. Bossak J. (wypow.), Ab urbe condita…, „Film” 1980, nr 3
  2. Cieśliński M., Piękniej niż w życiu. Polska Kronika Filmowa 1944–1994, Warszawa 2006
  3. Czeczot-Gawrak Z., Bruliony rozmów z pionierami kroniki i dokumentu PKF/WFD prowadzone w latach 1978 i 1979. Rękopisy. Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie
  4. Gebethner S., „Warszawa oskarża” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie (3 maja 1945 – 28 stycznia 1946), „Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie” 1976, t. 20
  5. Hendrykowski M., Dokument po wojnie. Lata 1945–1955, [w:] Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014), red. M. Hendrykowska, Poznań 2015
  6. Lemann-Zajiček J., Kino i polityka. Polski film dokumentalny 1945–1949, Łódź 2003
  7. Michałek B., Sztuka faktów. Z historii filmu dokumentalnego, Warszawa 1958
  8. Przylipiak M., Poetyka kina dokumentalnego, Gdańsk 2000
  9. Sowińska I., Chopin idzie do kina, Kraków 2013
  10. Sowińska I., Polska muzyka filmowa 1945–1968, Katowice 2006
  11. Świeżyński W., Film dokumentalny, [w:] Historia filmu polskiego, red. J. Bocheńska i in., Warszawa 1974, s. 109–110
  12. White H., Historiografia i historiofotia, przeł. Ł. Zaremba, [w:] Film i historia. Antologia, red. I. Kurz, Warszawa 2008, s. 117–127
  13. Wróblewska M., Fotografie ruin. Ruiny fotografii 1944–2014. Muzeum Warszawy, Warszawa 2014
  14. Wysocka E., Wirtualne ciało sztuki. Ochrona i udostępnianie dzieł audiowizualnych, Warszawa 2013