Abstrakt
Quality assessment of intended learning outcomes in teaching practice should reflect current directions in educating preservice teacher candidates. Moreover, it should correspond with recent studies on human behavior in social psychology. A trainee teacher applies the knowledge acquired at university only when confronted by all manner of problems in the complex pedagogical reality. Therefore, the intended learning outcome, which is a key factor in quality teacher education and which should undergo quality assessment (Journal of Laws, 2012), is pedagogical acuity. Pedagogical acuity, so-called “sensitivity to problems” (Kwiatkowska, 1988: 103, 105), is the ability on the part of trainee teachers to reflect-inaction and to reflect-on-action by identifying classroom and out-of-classroom problems and dealing with them in a creative way. The development of pedagogical acuity is not an automatic process and it depends on trainees’ readiness to take autonomous decisions. The aim of the article is twofold. Firstly, it compares three models of assessment, which apply alternative evaluation methods of intended learning outcomes in teaching practice, with regard to the development of autonomous behavior on the part of the trainee. They offer forms of alternative assessment in which narrative texts play a central role; these include discussions, dialogues, journals and/or diaries. Secondly, the article analyses teacher education programs at Polish universities, considering those available online, from the perspective of developing autonomous behavior during teaching practice. The findings reveal that roughly one third of teacher education programs apply alternative assessment in teaching practice. In concluding remarks the author reflects on the significant gap between the assessment preferences of academicians, and proven models applying alternative evaluation methods available in literature mainly in the form of one-off projects.
Bibliografia
Bąk-Średnicka A. (2017a), Kształtowanie spostrzegawczości pedagogicznej przy pomocy metody zdarzeń krytycznych w ramach praktyki metodycznej z języka obcego (w) Andrzejewska E., Wawrzyniak-Śliwska M. (red.), Nauczyciele języków obcych. Konteksty pracy – kształcenie – doskonalenie zawodowe. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, str. 203-213.
Bąk-Średnicka A. (2017b), Preservice teachers’ attitudes related to family involvement in light of their school placement experience (w) „Theory and Practice of Second Language Acquisition”, vol. 3 (2), str. 29-47.
Belliveau G. (2007), An Alternative Practicum Model for Teaching and Learning (w) „Canadian Journal of Education”, vol. 30 (1), str. 47-67.
Blaszk M. (2015),Between didactics, the mentor and the pupils: trainee reflections concerning their teaching practices (w) „Neofilolog”, nr 45/1, str. 9-25.
Bruner J. S. (2006), Kultura Edukacji. Kraków: Universitas.
Czerepaniak-Walczak M. (2006), Pedagogika emancypacyjna. Gdańsk: GWP.
Czerepaniak-Walczak M. (2017), Nauczycielskie badania w działaniu: profesjonalne doskonalenia i uczenie się (w) Madalińska-Michalak J. (red.), O nową jakość edukacji nauczycieli. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, str. 89-104.
Derenowski M. (2009), Próba ewaluacji ‘dziennika’ jako narzędzia badawczego (w) „Neofilolog”, nr 33, str. 21-28.
Deslanders R., Fornier H., Morin L. (2008), Evaluation of a School, Family, and Community Partnerships Program for Preservice Teachers in Quebec, Canada. (w) „The Journal of Educational Thought”, nr 42 (1), str. 27-51.
Dotger B.H. (2010), ‘‘I had no idea’’: Developing dispositional awareness and sensitivity through a cross-professional pedagogy (w) „Teaching and Teacher Education”, nr 26, str. 805-812.
Dudzikowa M., Czerepaniak-Walczak M. (2007), Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Tom 1. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.
Dudzikowa M., Czerepaniak-Walczak M. (2007), Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty. Tom 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne.
Dziennik Ustaw. (2012). Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, Dz.U.2012, poz. 131.
Epstein J. L. (2011), School, Family, and Community Partnerships. 2nd ed. The United States of America: Westview Press.
Gabryś-Barker D. (2012), Reflectivity in Pre-Service Teacher Education. A Survey of Theory and Practice. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Good J. M., Weaver A. (2003), Evaluation of Preservice Teachers’ Internships: A Model to Encourage Career Continuity and Program Reform (w) „Journal of Personnel Evaluation in Education”, nr 17 (3), str. 263-275.
Harrison S. (1998), Augustine On What We Owe Our Teachers (w) Rorty A. O. (red.), Philosophers on Education. London: Routledge, str. 66-80.
Journal of Laws. (2012). Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, Dz.U.2012, poz. 131.
Kobyłecka E. (2017), O potrzebie doskonalenia kompetencji aksjologicznych nauczycieli z perspektywy ich działań w szkole (w) Madalińska-Michalak J. (red.), O nową jakość edukacji nauczycieli. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, str. 399-408.
Komorowska H., Obidniak D. (red.) (2002), Stopień po stopniu. Rozwój zawodowy nauczyciela języków obcych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Komorowska H. (2005),Metodyka nauczania języków obcych. Warszawa: Fraszka Edukacyjna.
Konarzewski K. (2008), Nauczyciel (w) Konarzewski K. (red.), Sztuka nauczania. Szkoła. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, str. 160-190.
Kwiatkowska H. (2008), Pedeutologia. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Kwiatkowska H. (1988), Nowa orientacja w kształceniu nauczycieli. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Ledzińska M., Czerniawska E. (2011), Psychologia nauczania. Ujęcie poznawcze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
van Lier I. (2004), The ecology and semiotics of language learning. A sociocultural perspective. Boston: Kluwer Academic.
Łukaszewski W. (1984), Szanse rozwoju osobowości. Warszawa: Książka i Wiedza.
Manning B.H., Payne B.D. (1993), A Vygotskian-based theory of teacher cognition: Toward the acquisition of mental reflection and self-regulation (w) „Teaching and Teacher Education”, nr 9 (4), str. 361-371.
Michońska-Stadnik A. (2013), Teoretyczne i praktyczne podstawy weryfikacji wybranych teorii subiektywnych w kształceniu nauczycieli języków obcych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Obuchowski K. (1993), Człowiek intencjonalny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Okoń W. (2002), Dydaktyka ogólna. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Graf Punkt.
Potocka D. (2009), Ocena lekcji a rozwój zawodowy nauczyciela (w) Komorowska H. (red.), Skuteczna nauka języka obcego. Struktura i przebieg zajęć językowych. Warszawa: CODN, str. 61-70.
Praktyki Dydaktyczne Specjalizacji Nauczycielskiej. Uniwersytet Zielonogórski. Wydział Humanistyczny. Online: http://www.wh.uz.zgora.pl/index.php/studia-i-studenci/praktyki/praktyki-dydaktyczne [DW 12.04.2019].
Praktyki Metodyczno-obserwacyjne. Uniwersytet Warszawski. Instytut Anglistyki. Online: http://www.ia.uw.edu.pl/dla-studentow/ksztalcenie-nauczycieli/373-praktyki-pedagogiczne?start=3#content [DW 12.04.2019].
Praktyki Nauczycielskie. Instytut Filologii Obcych. Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach. Online: http://ifo.ujk.edu.pl/praktyki-nauczycielskie/Online: [DW 28.07.2018].
Praktyki Pedagogiczne. Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Online: http://neofilologia.up.krakow.pl/?page_id=271 [DW 23.04.2019].
Praktyki Pedagogiczne. Uniwersytet Rzeszowski. Instytut Filologii Angielskiej. Online: http://www.ur.edu.pl/wydzialy/filologiczny/struktura-wydzialu/instytut-filologii-angielskiej/ praktyki [DW 12.04.2019].
Praktyki Pedagogiczne. Uniwersytet Wrocławski. Instytut Filologii Angielskiej. Online: http://www.ifa.uni.wroc.pl/studia/stacjonarne/praktyki-pedagogiczne/?lang=pl [DW 28.07.2018].
Praktyka Programowo-metodyczna. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Katedra Filologii Angielskiej. Online: http://www.uwm.edu.pl/anglistyka/artykul/287/studia-i-stopnia.html [DW 12.04.2019].
Praktyki Zawodowe 2018/2019. Uniwersytet Śląski w Katowicach. Instytut Języka Angielskiego. Online: http://www.ija.us.edu.pl/index.php/studenci2/pz2 [DW 12.04.2019].
Praktyki Zawodowe i Pedagogiczne. Uniwersytet Łódzki. Anglistyka: Zakład Języka Angielskiego i Językoznawstwa Stosowanego. Online: http://www.anglistyka.uni.lodz.pl/ praktyki_pedagogiczne__faq.
Program Praktyk na Kierunku Filologia Angielska. Studia I stopnia. Praktyka ciągła obserwacyjna. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej. Online: http://phavi.umcs.pl/at/attachments/2015/0422/074541-program-praktyk-filologia-angielska-studia-licencjackie-1-.pdf Online: [DW 28.07.2018].
Regulamin Praktyki Metodycznej Ciągłej. Instytut Humanistyczny Wydział Zamiejscowy w Sandomierzu UJK w Kielcach (kierunek: filologia, specjalność: filologia angielska). Online: https://sandomierz.ujk.edu.pl/filologia/
praktyki/ [DW 12.04.2019].
Regulamin Praktyk nauczycielskich w Instytucie Anglistyki i Amerykanistyki UG. Uniwersytet Gdański. Online: https://fil.ug.edu.pl/wydzial/instytuty_i_katedry/instytut_anglistyki_i_amerykanistyki/praktyki/praktyki_nauczyci
elskieteaching_work_ experience Online: [DW 28.07.2018].
Regulamin Praktyki Przedmiotowo-metodycznej – filologia angielska (specjalizacja nauczycielska). Akademia Pomorska w Słupsku. Online: https://neofilologia.apsl.edu.pl/index.php/studenci/praktyki-studenckie Online:
[DW 28.07.2018].
Regulamin Przedmiotowo-metodycznej Praktyki Śródrocznej. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydział Filologiczny. Online: https://www.fil.umk.pl/student/praktyki-i-staze/praktyki-studenckie/regulamin-prz
edmiotowo-metodycznej-praktyki srodrocznej / [DW 12.04.2019].
Samaras A.P., Gismondi S. (1998), Scaffolds in the Filed: Vygotskian Interpretation in a Teacher Education Program (w) „Teaching and Teacher Education”, nr 14 (7), str. 715-733.
Schön D.A. (1987), Educating the Reflective Practitioner. The USA: Jossey-Bass.
Shannon D. M., Boll M. (1996), Assessment of Preservice Teachers Using Alternative Assessment Methods (w) „Journal of Personnel Evaluation and Education”, nr 10, str. 117-135.
Siek-Piskozub T., Jankowska A. (2013), The role of practicum in shaping FL teacher competence (w) Gabryś-Barker D., Piechurska-Kuciel E., Zybert J. (red.), Investigations in teaching and learning languages. Studies in
honour of Hanna Komorowska. Switzerland: Springer, str. 261-279.
Sujecka-Zając J. (2017), Rola mediacji dydaktycznej w rozwijaniu warsztatu poznawczego ucznia na lekcji języka obcego (w) „Neofilolog”, nr 48/2, str. 169-181.
Tokarczuk O. (2008), Bieguni. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Tomankiewicz-Kozaczyńska I. (2001), Hospitacja lekcji języka obcego (w) „Języki Obce w Szkole” nr 5, str. 42-47.
Tripp D. (2012), Critical Incidents in Teaching. Developing Professional Judgement. London: Routledge.
Warford M. K. (2011), The zone of proximal teacher development (w) „Teaching and Teacher Education”, nr 27, str. 252-258.
Włoch S. (2005), Wposzukiwaniu innowacyjnego modelu kształcenia nauczycieli (w) Andrzejak Z., Kacprzak L., Pająk K. (red.), Edukacja XXI wieku.
Polski system edukacji po reformie 1999. Stan, perspektywy, zagrożenia, t. 2, cz. 2. Poznań – Warszawa: Elipsa, str. 221-226.
Woodroof P. (1998), Socratic Education (w) Rorty A. O. (red.), Philosophers on Education, London: Routledge, str. 14-31.
Wydziałowy Regulamin Praktyk Nauczycielskich. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydział Filologiczny. Online: https://www.fil.umk.pl/student/praktyki-i-staze/praktyki-studenckie/wydzialowy-regulamin-praktyk-nauczycielskich/ [DW 12.04.2019].
Wygotski L. S. (1989),Myślenie i mowa. Tłum. E. Flesznerowa J. Fleszner. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wykaz uczelni publicznych nadzorowanych przez Ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego – publiczne uczelnie akademickie. Online: https://www.gov.pl/web/nauka/wykaz-uczelni-publicznych-nadzorowanych-przez-ministra-wlasciwego-ds-szkolnictwa-wyzszego-publiczne-uczelnie-akademickie?doAsUserId=kLH7H5LFff0%3D%2Fklauzulaprzetwarzania-danych-osobowych-udostepnionych-drogaelektroniczna%2Fszukaj%3Fmobile%3Dtrue%2Fszukaj %3Fmobile%3Dtrue [DW 12.04.2019].
Zacher L. W. (1998), Problemy przyszłego świata jako wyzwania edukacyjne współczesności (w) Siemak-Tylikowska A., Kwiatkowska H., Kwiatkowski S. M. (red.), Edukacja nauczycielska w perspektywie wymagań zmieniającego się świata. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”, str. 234-246.
Zawadzka-Bartnik E. (2014), Refleksja w zawodzie nauczyciela – założenia a realne możliwości realizacji (w) „Neofilolog”, nr 43/1, str. 7-23.
Zawadzka-Bartnik E. (2015), Czego powinniśmy uczyć a czego uczymy – rozważania o edukacyjnych złudzeniach (w) „Neofilolog”, nr 44/2, str. 139-153
Licencja
Prawa autorskie (c) 2019 Anna Bąk-Średnicka
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Przedstawiany utwór (artykuł) upubliczniany jest na podstawie umowy z autorem i na licencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Użytkownicy mają obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych,
- utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).