Abstrakt
Can we really talk about the education of foreign language teachers? Or, more accurately, are we dealing with the process of shaping future teachers of English, German, Romance languages, Slavic languages, etc.? Which fields of research should be considered in this context? Which discipline leads the way: the humanities, or perhaps, in parallel, the social sciences? What are the core disciplines that provide the foundation for acquiring knowledge, developing skills, and shaping the attitudes of future foreign language teachers? What is the interplay between these fields, and where do their scientific boundaries lie? What constitutes the optimal environment for preparing trainees? Furthermore, in which language should this process of developing foreign language teachers take place? This article seeks to answer these and similar questions by integrating insights from disciplines such as linguistics, psychology, pedagogy, and (glotto)didactics, as well as many other disciplines. The goal of this text is to highlight the unique synergy of this specific scientific environment in the contemporary process of educating foreign language teachers, and to explore the processes of learning and teaching these languages. The article is divided into three sections: a theoretical and historical part, which includes an analysis of selected documents and texts; a contemporary part, which examines the current state through the lens of practical educational research; and a prognostic part, which outlines future research perspectives and formulates new hypotheses.
Bibliografia
Altrichter H., Feindt A., Thünemann S. (2023), Aktions-, Handlungs- und Praxisforschung, (w:) Hascher T. i in. (red.), Handbuch Schulforschung. Wiesbaden: Springer VS, s. 551-572. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-658-24729-4_25
Arn Ch. (2017), Agile Hochschuldidaktik. Bern: Beltz.
Bawej I. (2023), Kompetencja międzykulturowa a umiejętność sporządzenia dokumentów aplikacyjnych (na materiale języka niemieckiego). „Neofilolog”, nr 60/2, s. 301-327. DOI: https://doi.org/10.14746/n.2023.60.2.3
Caspari D., Klippel F., Legutke M., Schramm K. (red.) (2016), Forschungsmethoden in der Fremdsprachendidaktik. Tübingen: Narr Francke Attempto Verlag.
Caspari G., Schinschke A. (2024), Die Veranwortung der 1. Fremdsprache für das weitere (Fremd-)Sprachenlernen. „Zeitschrift für Fremdsprachenforschung”, nr 35/1, 39-53.
Daase A., Sass A. (2024), Sprachcoaching für den Beruf, (w:) Efing Ch., Kalkavan-Aydıng Z. (red.), Berufs- und Fachsprache Deutsch in Wissenschaft und Praxis. Berlin, Boston: De Gruyter, s. 267-278. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110745504-023
Dietrich-Grappin S. (2024), Plurilinguale Kompetenz in den neuen Bildungsstandards - Ein mehrsprachigkeitsdidaktischer Meilenstein mit Wermutstropfen. „Zeitschrift für Fremdsprachenforschung”, nr 35/1, s. 73-89.
Fliri B. (2024), Potentiale einer mehrsprachigkeitssensibler Lehramtsausbildung aus Sicht der Studierenden - Mehrsprachigkeitsdidaktische und sprachsensible Ansätze in der Initialausbildung. „Zeitschrift für Fremdsprachenforschung”, nr 35/2, s. 173-198.
Friebertshäuser B., Langer A., Prengel A. (2013), Qualitative Forschungsmethoden in der Erziehungswissenschaft. Weinheim, Basel: Beltz Juventa Verlag.
Hug T., Poschenik G. (2020), Empirisch forschen. München: UVK Verlag. DOI: https://doi.org/10.36198/9783838553030
Karpeta-Peć B. (2017), Indywidualizacja nauczania i uczenia się - otwarte formy pracy w gimnazjum oraz w kształceniu akademickim (action research). „Neofilolog”, nr 49/1, s. 95-114. DOI: https://doi.org/10.14746/n.2017.49.1.06
Karpeta-Peć B. (2018), The Affect vs. Effect – Open Forms of Learning from the Glottodidactic Perspective. Afekt vs. efekt – otwarte formy pracy z perspektywy glottodydaktycznej. „Roczniki Humanistyczne”, nr LXVI/10, s. 25-42. DOI: https://doi.org/10.18290/rh.2018.66.10-2
Königs F. G. (1991), Auf dem Weg zu einer neuen Aera des Fremdsprachenunterrichts? Gedanken zur ‚postkommunikativen Phase‘ in der Fremdsprachendidaktik. „Taller de letras“, nr 19, s. 21-42.
Łobocki M. (2000), Metody i techniki badań pedagogicznych. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Łobocki M. (2010), Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Peć B. (2008), Otwarty, aktywny, samodzielny... Przewodnik dla nauczycieli języków obcych. Warszawa: Fraszka Edukacyjna.
Peć B. (2019), Traditionelle und innovative Lehr- und Lernformen in der akademischen Deutschlehrerausbildung, „Studia Niemcoznawcze – Studien zur Deutschkunde“, numer specjalny LXIII, s.73-90.
Peć B. (2020a), Otwarte formy pracy w glottodydaktyce – specyfika oceniania w edukacji szkolnej oraz w akademickim kształceniu nauczycieli języków obcych, „Neofilolog”, nr 54/1, s. 105-131. DOI: https://doi.org/10.14746/n.2020.54.1.7
Peć B. (2020b), Interdyscyplinarna specyfika kształcenia nauczycieli języków obcych (ze szczególnym uwzględnieniem pedeutologii i glottodydaktyki). „Neofilolog”, nr 55/1, s. 27-49. DOI: https://doi.org/10.14746/n.2020.55.1.3
Peć B. (2020c), Selected contemporary tendencies in educating foreign language teachers (in light of the author’s research), (w:) Sowa M. (red.), In search of the LSP teacher’s competencie. À la recherche des compétences des enseignants de LS. Berlin: Peter Lang Verlag, s. 223-243.
Peć B. (2021a), Otwarte formy uczenia się i nauczania języków obcych. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Peć B. (2021b), Interdisziplinarität der Deutschlehrerausbildung, (w:) Gębal P., Jaroszewska A., Kumięga Ł. (red.), Pädagogisch-fremdsprachendidaktische Verortungen der Lehrerforschung. Göttingen: Brill, s. 147-169. DOI: https://doi.org/10.14220/9783737013017.147
Peć B. (2024), An der Grenze zwischen humanistischen und sozialen Wissenschaften - ein Plädoyer für integrierte Deutschlehrerbildung, (w:) Czachur W., Jóskowiak P., Kosacka M., Piszczatowski P. (red.), Germanistik neu denken. Aktuelle Herausforderungen und Zukunftsstrategien. Interkulturelle Rhizome. Band 4. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. DOI: https://doi.org/10.13173/9783447122467.057
Pfeiffer W. (2004), Interkulturowa glottopedagogika - nowa dyscyplina naukowa? Uwagi do dyskusji, (w:) Badstübner-Kizik C., Rozalowska-Żądło R., Uniszewska A. (red.), Sprachen lehren. Sprachen lernen. Nauczanie i uczenie się języków obcych. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 71-84.
Reich Ch., Reich K. (2025), Digitale Didaktik. Modelle und Methoden für eine erfolgreiche Praxis. Weinheim: Verlagsgruppe Beltz.
Thien M. (2024), Rywalizacja pomiędzy rodzeństwem - o tym, co łączy i dzieli językoznawstwo i dydaktykę językową na przykładzie językoznawstwa germańskiego i dydaktyki języka niemieckiego jako obcego. Referat wygłoszony na Konferencji Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego, Olsztyn.
Rozporządzenie MEN z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie kształcenia nauczycieli w nauczycielskich kolegiach i nauczycielskich kolegiach języków obcych (Dz. U. 2006 poz. 897).
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. 2012 poz. 131).
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. 2024 poz. 453).
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 11 października 2022 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. 2022 poz. 2202).
Zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej nr 26 z dnia 23 lipca 1990 w spawie planów i programów nauczania w nauczycielskim kolegium języków obcych.
https://www.cedefop.europa.eu/files/9109_pl.pdf [DW 26.11.2024]
https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/klasyfikacja-nauk [DW 26.11.2024].
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32017H0615(01)&from=EN [DW 26.11.2024].
https://europass.europa.eu/pl/narzedzia-europass/europejskie-ramy-kwalifikacji [DW 26.11.2024].
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000453/O/D20240453.pdf [DW DW 26.11.2024].
https://kwalifikacje.gov.pl/images/Publikacje/Polska_Rama_Kwalifikacji_-_poradnik_u%C5%BCytkownika_wydanie_II_1.pdf [DW 26.11.2024].
https://neofilologia.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2020/10/Liczba-N_Poradnik-Wydzia%C5%82-Neofilologii-UW.pdf [DW 26.11.2024].
https://sjp.pl/dziedzina [DW 26.11.2024].
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Beata Peć

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Przedstawiany utwór (artykuł) upubliczniany jest na podstawie umowy z autorem i na licencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Użytkownicy mają obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych,
- utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci.
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
