Problemy ortograficzne ukraińskich uczniów starszych klas szkoły podstawowej na Pomorzu – na podstawie wypowiedzi zgromadzonych w korpusie „FoKo”
Okładka czasopisma Neofilolog, nr 66/1, rok 2026, tytuł Nauczanie i uczenie się języka polskiego jako obcego, drugiego i odziedziczonego w warunkach wielo- i międzykulturowości
PDF

Słowa kluczowe

ortografia
błąd ortograficzny
uczeń szkoły podstawowej
uczeń z Ukrainy w Polsce
Korpus Uczniowski Języka Polskiego „FoKo”

Jak cytować

Ginter, J. (2026). Problemy ortograficzne ukraińskich uczniów starszych klas szkoły podstawowej na Pomorzu – na podstawie wypowiedzi zgromadzonych w korpusie „FoKo”. Neofilolog, (66/1), 128–141. https://doi.org/10.14746/n.2026.66.1.8

Abstrakt

The article investigates orthographic errors produced by Ukrainian upper primary school students learning Polish in Pomerania. The study addresses a gap in research on the written production of Ukrainian learners, as orthography remains a marginal topic in Polish glottodidactics, despite its relevance for mastering all subsystems of the language. The analysis is based on 79 handwritten texts collected in the “FoKo” Learner Corpus of Polish, written by seventh- and eighth-grade students of Ukrainian origin between 2021 and 2023. The qualitative analysis applied involved identifying, classifying and interpreting errors with reference to cross-linguistic interference and features of Polish orthography.

The results show that most errors stem from phonetic and graphic differences between Polish and Ukrainian/Russian, including confusion of letters representing the three sibilant series, difficulties with diacritics, and Cyrillic-based spelling habits. Learners also display errors typical of Polish pupils, particularly in the spelling of nasal vowels and the contrasts u–ó, rz–ż and ch–h. Error frequency does not strictly correlate with age or length of residence in Poland. The findings point to the need for more explicit and systematic orthographic instruction in Polish as a foreign language.

https://doi.org/10.14746/n.2026.66.1.8
PDF

Bibliografia

Badyda E., Warda-Radys L. (2025), Korpus Uczniowski Języka Polskiego „FoKo” – założenia projektu, (w:) Lica Z., Chawrilska I., Lica A. (red.), Polszczyzna edukacyjna. Kontekst szkolny i akademicki w ujęciu glottodydaktycznym. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 101–112.

Biernacka M. (2016), Znajdź z polskim wspólny język. Fonetyka w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Poradnik metodyczny. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Czapla A. (2020), Błędy leksykalne Ukraińców uczących się języka polskiego w Polsce. „Linguodidactica”, nr 24, s. 29–44.

Dalewska-Greń H. (2012), Języki słowiańskie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Górska A. (2015), Błędy studentów z Ukrainy – zapobieganie i eliminacja w grupach o zróżnicowanych możliwościach (na podstawie doświadczeń Centrum Partnerstwa Wschodniego Uniwersytetu Opolskiego). „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców”, nr 22, s. 357–370.

Lewińska A. (2024a), A case study – The work of a Polish teacher on developing the vocabulary of a student with a migration experience in the perspective of intercomprehension, (w:) Gębal P., Krzyżosiak K. (red.), Polish as a foreign and second language among Ukrainian migrants. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht unipress, s. 69–84.

Lewińska A. (2024b), Język polski w klasie wielojęzycznej i wielokulturowej – perspektywa dziecka z doświadczeniem migracyjnym, (w:) Tomaszewska G., Szczukowski D., Szoska M. (red.), Kultura solidarności w przestrzeni edukacyjnej. T.1: W poszukiwaniu pierwszego języka. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, s. 581–596.

Lewińska A., Warda-Radys L. (2024), Językowa kreacja rodziny w polskojęzycznych wypracowaniach uczniów z doświadczeniem migracyjnym. „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio N – Educatio Nova”, nr 9, s. 417–437.

Lipińska E. (2009), Nie ma róży bez kolców. Ćwiczenia ortograficzne dla cudzoziemców, Kraków: Universitas.

Łakoma-Sabat W., Pastusiak M., Marchlewska D. (2024), Osiągnięcia uczniów kończących VIII klasę szkoły podstawowej. Sprawozdanie za rok 2024. Egzamin ósmoklasisty. Język polski. Warszawa: Centralna Komisja Egzaminacyjna. Online: https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_OSMOKLASISTY/Informacje_o_wynikach/2024/sprawozdanie/egzamin_osmoklasisty_jezyk_polski_sprawozdanie_2024.pdf [DW 10.11.2025].

Polański E. (red.) (2016), Wielki słownik ortograficzny PWN z zasadami pisowni i interpunkcji. Wyd. 4. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Popova O. (2019), Typologia błędów najczęściej popełnianych przez studentów ukraińsko- i rosyjskojęzycznych (na podstawie doświadczeń w nauczaniu języka polskiego jako obcego w Centrum Języka i Kultury Polskiej w Berdiańsku). „Poradnik Językowy”, nr 6, s. 19–28.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 997). Online: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000996/O/D20240996.pdf [DW 10.11.2025].

Seretny A., Lipińska E. (2005/2020), ABC metodyki nauczania języka polskiego jako obcego. Kraków: Universitas.

Zarych E. (2016), Ortografia polska w ćwiczeniach dla obcokrajowców, Kraków: Prolog Publishing. https://korpus-foko.ug.edu.pl [DW 10.11.2025].