Doskonalenie nauczycieli języków obcych w zakresie mediacji językowej w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego
Journal cover Neofilolog, no. 67/1, year 2026
PDF (Język Polski)

Schlagworte

mediacja językowa
kształcenie nauczycieli języków obcych
podstawa programowa
CEFR CV
kształcenie i doskonalenie zawodowe nauczycieli
Słowa kluczowe: werbalne/niewerbalne strategie mediacyjne; wyjaśnianie nowych pojęć; wykład uniwersytecki EMI
mediacja międzyjęzykowa

Zitationsvorschlag

Maziarz, M. (2026). Doskonalenie nauczycieli języków obcych w zakresie mediacji językowej w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego. Neofilolog, (67/1), 206–228. https://doi.org/10.14746/n.2026.67.1.12

Abstract

This article investigates the professional development of foreign language teachers in the area of language mediation in relation to the 2024 and 2026 core curricula for general education. Although mediation has been part of the CEFR since 2001, many teachers still find the concept difficult to define, or equate it with simple translation, which raises concerns about their preparedness to implement mediation as required in schools. The study compares mediation-related requirements at levels A1–B1 in the curriculum documents with the mediation descriptors of CEFR CV (2020) and presents findings from a pilot analysis of professional development opportunities offered by accredited teacher training centres and major educational publishers. The analysis shows that while the number of mediation-oriented trainings has increased since 2021, the offer remains inconsistent, dominated by short online sessions and focused mainly on transmitting information, and basic mediation strategies. Key curricular expectations –
such as interlingual mediation, note-taking and synthesis, changing the form or style of texts, and mediating concepts and communication – are rarely addressed. Using the Effective Teacher Professional Development framework, the study demonstrates that current trainings provide content focus and some modelling, but lack active learning, collaboration, feedback, coaching, and sustained duration. The findings indicate a need for substantial redesign of professional development to align teacher training with curricular requirements.

https://doi.org/10.14746/n.2026.67.1.12
PDF (Język Polski)

Literaturhinweise

Council of Europe (2001), Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Cambridge: Cambridge University Press.

Council of Europe (2020), Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment – Companion Volume. Strasbourg: Council of Europe Publishing.

Darling-Hammond L., Hyler M.E., Gardner M. (2017), Effective teacher professional development. Palo Alto, CA: Learning Policy Institute. Online: https://learningpolicyinstitute.org/sites/default/files/product-files/Effective_Teacher_Professional_Development_REPORT.pdf [DW 10.12.2025]. DOI: https://doi.org/10.54300/122.311

Fazlagić J. (2012), Jakość szkoleń dla polskich nauczycieli. „e-mentor”, nr 4, s. 69–76.

Online: https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=130449 [DW 10.12.2025].

Hartwich P. (2020), Mediation im Fremdsprachenunterricht – die neuen Deskriptoren des Gemeinsamen europäischen Referenzrahmens für Sprachen zum Bereich Mediation und ihr Potenzial für den DaF-Unterricht an polnischen Schulen. „Studia Translatorica”, nr 11, s. 35–50.

Janowska I. (2016), Od metody gramatyczno-tłumaczeniowej do mediacji językowej, (w:) Lipińska E., Seretny A. (red.), Tłumaczenia dydaktyczne w nowoczesnym kształceniu językowym. Kraków: Księgarnia Akademicka, s. 37–54.

Janowska I. (2024), Mediacja i tłumaczenie w uczeniu się / nauczaniu języków – podobieństwa i różnice. „Neofilolog”, nr 62(1), s. 155–169. DOI: https://doi.org/10.14746/n.2024.62.1.10

Janowska I., Plak M. (2021), Działania mediacyjne w nauczaniu i uczeniu się języków obcych. Od teorii do praktyki. Kraków: Księgarnia Akademicka. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381386807

Kucharczyk R. (2020), Językowe działania mediacyjne na lekcjach języka obcego. Od teorii do praktyki dydaktycznej. „Języki Obce w Szkole”, nr 2, s. 5–14.

Mihułka K., Adamczak-Krysztofowicz S. (2023), Doskonalenie zawodowe nauczycieli języków obcych w Polsce – cele i założenia, a ich realizacja. „Roczniki Humanistyczne”, nr 10, s. 197–212. Online: https://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rh/article/view/747 [DW 07.12.2025].

Steinbrich P. (2018), Mediacja w kontekście egzaminu ósmoklasisty (i nie tylko). Online: https://www.youtube.com/watch?v=saR2q6SaJXg [DW 10.12.2025]

Rada Europy (2003), Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie. Warszawa: Wydawnictwa Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. 2024 poz. 996).

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz.U. 2024 poz. 1019).

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz.U. 2026 poz. 378).

https://hueber.pl/szkolenia-online/mediation-super-przyjazne-uczniom-i-bliskie-zyciu-zadania-na-mediacje-na-zajeciach-jezyka-niemieckiego [DW 09.12.2025].

https://mcdn.edu.pl/tarnow/uczen-jako-mediator-w-erze-ai/ [DW 09.12.2025].

https://mscdn.pl/wp-content/uploads/Plakat-LISTOPAD-GRUDZIEN-2021.pdf [DW 08.12.2025].

https://old.poregizycko.pl/index.php/aktualnosci/230-mediacja-jezykowa-jako-mozliwosc-tworczych-form-pracy-na-lekcjach-jezykow-obcych [DW 08.12.2025].

https://ore.edu.pl/images/files/Wykaz_pdn-program_w-p.pdf [DW 10.12.2025].

https://podnkluczbork.pl/index.php/ar/programs/271-justyna-gembara [DW 08.12.2025].

https://samorzad.pap.pl/kategoria/edukacja/men-84-proc-polskich-nauczycieli-kobiety [DW 10.12.2025].

https://www.facebook.com/PWNjezykiobce/videos/dr-anna-kozio%C5%82-mediacja-j%C4%99zykowa/976711593228566/ [DW 09.12.2025].

https://www.gov.pl/web/edukacja/placowki-doskonalenia-nauczycieli [DW 12.10.2025].

https://www.youtube.com/watch?v=saR2q6SaJXg [DW 10.12.2025].

https://www.youtube.com/watch?v=xLTwth_5v34 [DW 08.12.2025].