Abstrakt
Artykuł omawia wykorzystanie metody studiów przypadku w nauczaniu historii, zarówno w amerykańskim, jak i polskim modelu edukacji prawniczej. Metoda ta nie jest jednolita, a różne jej formy mogą być stosowane w zależności od celu, jaki chcemy osiągnąć, oraz materiałów wykorzystywanych na konkretnych zajęciach. Pierwsza część artykułu przedstawia doświadczenia amerykańskich uniwersytetów w stosowaniu i rozwijaniu tej metody, ze szczególnym uwzględnieniem nauczania historii prawa. Wskazuje również na krytykę metody studiów przypadków i problemy związane z jej stosowaniem. Przykładem wykorzystania przez studentów konkretnych przypadków z historii prawa jest kurs uniwersytecki Johna Wertheimera, w ramach którego studenci pracują nad materiałami sądowymi znalezionymi w lokalnych archiwach. Druga część ukazuje problemy, jakie metoda studiów przypadków może powodować w polskim modelu edukacji. Odnosi się do wykorzystania studiów przypadków i zbiorów studiów przypadków na zajęciach z prawa rzymskiego, historii prawa i historii systemów politycznych. Skupia się przede wszystkim na wytycznych metodologicznych i poradach dotyczących właściwego sposobu rozwiązywania studiów przypadków. W artykule podkreślono potrzebę publikowania większej liczby zbiorów przypadków i zasugerowano, że parafrazowane źródła historyczne mogą poprawić zrozumienie materiału przez studentów pierwszego roku prawa.
Bibliografia
Abrams J.R., Reframing the Socratic Method, „Journal of Legal Education” 2015, t. 64, nr 4, s. 562–585.
Austin A.D., Is the Casebook Method Obsolete?, „William & Mary Law Review” 1965, t. 6, nr 2, s. 157–166.
Bannon C.J., A Casebook on Roman Water Law, Ann Arbor 2020. DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.11445138
Banyś T.A.J., Korporowicz Ł., Rec.: W. Dajczak, T. Giaro, F. Longchamps de Bérier, Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 2009, ss. 584, „Zeszyty Prawnicze” 2012, t. 12, nr 1, s. 228–233. DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2012.12.1.14
Beaty M.D., A History of Davidson College, Davidson 2013.
Blicharz G., Kruszyńska-Kola J. , Prawo rzymskie przed egzaminem, Warszawa 2023.
Bojarski W., Dajczak W., Sokala A., Verba Iuris. Reguły i kazusy prawa rzymskiego, Toruń 2007.
Bojarski Ł., Namysłowska-Gabrysiak B., Symulacja rozpraw sądowych jako metoda edukacyjna. Materiały do przygotowania i przeprowadzenia symulacji, Warszawa 2008.
Brady J.B., Law, Language, and Logic: The Legal Philosophy of Wesley Newcomb Hohfeld, „Transactions of the Charles S. Peirce Society” 1972, t. 8, nr 4, s. 246–263.
Calleros C.C., Introducing Civil Law Students to Common Law Method Through Contract Law, „Journal of Legal Education” 2011, t. 60, nr 4, s. 641–663.
Colker R., Toward Universal Design in the Classroom, „Journal of Legal Education” 2021, t. 71, nr 1, s. 57–75. DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.3889507
Dajczak W., Kazusy rzymskich jurystów jako element dzisiejszej edukacji prawniczej [w:] E. Kozarska, P. Sadowski, A. Szymański (red.), Wybrane problemy nauki i nauczania prawa, Opole 2010, s. 93–102.
Dajczak W., Giaro T., Longchamps de Bérier F., Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, Warszawa 2018.
Dajczak W., Giaro T., Longchamps de Bérier F., Warsztaty prawnicze. Prawo rzymskie, Warszawa 2025.
Dykstra J.G., Keeping up with a Kardashian: Shedding Legal Educations’ Vestigial Trade School Anxiety and Replacing the Dated Casebook Method with Modern Case-Based Learning, „Hofstra Law Review” 2019, t. 48, nr 1, s. 81–130.
Friedman L.M., A History of American Law, wyd. 3, New York–London–Toronto–Sydney 2005.
Frier B.W., A Casebook on the Roman Law of Delict, Atlanta 1989.
Frier B.W., A Casebook on the Roman Law of Contracts, Oxford 2021. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780197573211.001.0001
Frier B.W., McGinn, T.A.J., A Casebook on Roman Family Law, Oxford 2004. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195161854.001.0001
Fritzsche J., Rozwadowska M., Metoda rozwiązywania kazusów w prawie cywilnym, „Edukacja Prawnicza” 1994, nr 1, s. 3.
Fruehwald E.S., How to Help Students from Disadvantaged Backgrounds Succeed in Law School, „Texas A&M Law Review” 2013, t. 1, nr 1, s. 83–128. DOI: https://doi.org/10.37419/LR.V1.I1.3
Gałędek M., Refleksje na temat roli historii prawa w edukacji prawniczej [w:] M. Balwicka-Szczyrba, J. Kruczalak-Jankowska (red.), Dobre praktyki w nauczaniu na studiach prawniczych, Gdańsk 2021, s. 73–83.
Grebieniow A., Teaching Roman Law in the 21st Century. Some Remarks from Warsaw, „Revue Internationale des Droits de l’Antiquité” 2023, s. 351–364.
Gullahorn J.T., Teaching by the Case Method, „The School Review” 1959, t. 67, nr 4, s. 448–460. DOI: https://doi.org/10.1086/442515
Hall K.L., Wiecek W.M., Finkelman P., American Legal History: Cases and Materials, Oxford 1991.
Hall K.L., Wiecek W.M., Finkelman P., American Legal History: Cases and Materials, wyd. 2, Oxford 1996.
Hausmaninger H., Casebook zum römischen Sachenrecht, Manz 1974.
Hausmaninger H., Casebook zum römischen Vertragsrecht, Manz 1978.
Hausmaninger H., Gamauf R., A Casebook on Roman Property Law, tłum. G.A. Sheets, Oxford 2012.
Howland J. S., A History of Legal History Courses Offered in American Law Schools, „American Journal of Legal History” 2013, t. 53, nr 4, s. 363-378. DOI: https://doi.org/10.1093/ajlh/53.4.363
Jabłońska-Bonca J., O szkolnictwie wyższym i kształceniu prawników, Warszawa 2020.
Jabłońska-Bonca J., Trzeba inaczej uczyć. Kilka uwag o homo zappiens i miękkich umiejętnościach komunikacyjnych prawników, „Krytyka Prawa” 2018, t. 10, nr 2, s. 373–394. DOI: https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.210
Johnson H.A., American Legal and Constitutional History: Cases and Materials, San Francisco–London 1994.
Johnson H.A., American Legal and Constitutional History: Cases and Materials, wyd. 2, Lanham 2001.
Johnson S.M., The Course Sources: The Casebook Evolved, „Capital University Law Review” 2016, t. 44, nr 3, s. 591–654.
Jońca M., Polski wykład z prawa w postmodernistycznym świecie, „Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa” 2024, t. 17, nr 4, s. 419–431. DOI: https://doi.org/10.4467/20844131KS.24.036.21020
Joy P.A., The Uneasy History of Experimental Education in U.S. Law Schools, „Dickinson Law Review” 2018, t. 122, nr 2, s. 551–583.
Kacprzak A., Krzynówek J., Prawo rzymskie. Pytania, kazusy, tablice, Warszawa 2011.
Kacprzak A., Krzynówek J., Longchamps de Bérier F., Urbanik J., 565 zagadek z prawa rzymskiego, Warszawa 2002.
Kimball B.A., The Proliferation of Case Method Teaching in American Law Schools: Mr. Langdell’s Emblematic “Abomination,” 1890–1915, „History of Education Quarterly” 2006, t. 46, nr 2, s. 192–247. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1748-5959.2006.tb00066.x
Karabowicz A., Struś M., Żurek M. (red.), Historia prawa w Polsce i w Europie. Kazusy, Kraków 2004.
Król M. (red.), Etyka zawodów prawniczych. Metoda case study, Warszawa 2011.
Kucharski T., Czy i jak uczyć historii prawa na studiach prawniczych? Kilka refleksji o stanie i perspektywach przedmiotów historycznoprawnych w polskiej edukacji prawniczej, „Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa” 2024, t. 17, nr 4, s. 433–457. DOI: https://doi.org/10.4467/20844131KS.24.037.21021
Kucharski T., Tarnowska A., Konkluzje Raportu Komisji Dydaktyki Polskiego Towarzystwa Historii Prawa. Nowoczesna historia prawa we współczesnej edukacji prawniczej organizacja – teraźniejszość – perspektywy – ruch studencki, „Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa” 2024, t. 17, nr 4, s. 505–521. DOI: https://doi.org/10.4467/20844131KS.24.040.21024
Kuryłowicz M., Rec.: W. Dajczak, T. Giaro, F. Longchamps de Bérier, Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, Warszawa 2009, „Państwo i Prawo” 2011, nr 9, s. 105–108.
Leraczyk I., Misztal-Konecka J., Wójcik M., Prawo rzymskie. Kazusy i ćwiczenia, Warszawa 2023.
Michalik P., Dydaktyka na ćwiczeniach z powszechnej historii prawa – studium przypadku, „Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa” 2024, t. 17, nr 4, s. 485–503. DOI: https://doi.org/10.4467/20844131KS.24.039.21023
Moskovitz M., Beyond the Case Method: It’s Time to Teach with Problems, „Journal of Legal Education” 1992, t. 42, nr 2, s. 241–270.
Moskovitz M., On Writing a Casebook, „Seattle University Law Review” 2000, t. 23, s. 1019–1042.
Nyquist C., Teaching Wesley Newcomb Hohfeld’s Theory of Legal Relations, „Journal of Legal Education” 2002, t. 52, nr 1–2, s. 238–257.
Osuchowski W. (red.), Wybór źródeł rzymskiego prawa prywatnego, Wrocław 1949.
Palmirski T., Wasyl A.M., Responsa Prudentialem. Wybór tekstów źródłowych zawierających poglądy rzymskiej jurysprudencji, Kraków 2000.
Patterson E.W., The Case Method in American Legal Education: Its Origins and Objectives, „Journal of Legal Education” 1951, t. 4, nr 1, s. 1–24.
Philbrick F. S., A Casebook on Legal History, „The Yale Law Journal” 1922, t. 31, nr 7, s. 720–733. DOI: https://doi.org/10.2307/788361
Prawo rzymskie. Teksty źródłowe do ćwiczeń, tłum. J. Rominkiewicz, E. Szymoszek, I. Żeber, Wrocław 1998.
Presser S.B., Zainaldin J.S., Law and Jurisprudence in American History: Cases and Materials, wyd. 6, St. Paul 2006.
Presser S.B., Zainaldin J.S., Law in American History: Cases and Materials, St. Paul 1980.
Rosner A. (red.), Historia ustroju i prawa polskiego. Testy i kazusy, Warszawa 2010.
Sandberg R., Subversive Legal History, London–New York 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9780429200618
Scheiber H N., American Constitutional History and the New Legal History: Complementary Themes in Two Modes, „Journal of American History” 1981, t. 68, nr 2, s. 337–350. DOI: https://doi.org/10.2307/1889976
Sheppard S., An Introductory History of Law in the Lecture Hall [w:] S. Sheppard, The History of Legal Education in the United States: Commentaries and Primary Sources, t. 1, Pasadena– Hackensack 1999, s. 7–71.
Soled A.H., Hoffman B., Building Bridges: How Law Schools Can Better Prepare Students from Historically Underserved Communities to Excel in Law School, „Journal of Legal Education” 2020, t. 69, nr 2, s. 268–296.
Spencer R., “Hell is other people”: rethinking Socractic method for quiet law students, „The Law Teacher. The International Journal of Legal Education” 2022, t. 56, nr 1, s. 90–104. DOI: https://doi.org/10.1080/03069400.2021.2005305
Srokosz J., Geneza Case Method i jej wpływ na kształt amerykańskiej filozofii prawa, „Krytyka Prawa” 2018, t. 10, nr 2, s. 283–303. DOI: https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.204
Szolc-Nartowski B., O kazusach inaczej [w:] M. Balwicka-Szczyrba, J. Kruczalak-Jankowska (red.), Dobre praktyki w nauczaniu na studiach prawniczych, Gdańsk 2021, s. 59–69.
Urofsky M.I. (red.), Documents on American Constitutional and Legal History, New York 1989.
Wertheimer J., A Collaborative Research Seminar, „The Journal of American History” 2002, t. 88, nr 4, s. 1476–1481. DOI: https://doi.org/10.2307/2700614
Wertheimer J.W., Law and Society in the South: A History of North Carolina Court Cases, Lexington 2009.
Wertheimer J.W., Race and Law in South Carolina: From Slavery to Jim Crow, Amherst 2023. DOI: https://doi.org/10.1353/book.110113
Whalen-Bridge H., The Reluctant Comparativist: Teaching Common Law Reasoning to Civil Law Students and the Future of Comparative Legal Skills, „Journal of Legal Education” 2008, t. 58, nr 3, s. 364–371.
White G. E., American Legal History: A Very Short Introduction, Oxford 2014. DOI: https://doi.org/10.1093/actrade/9780199766000.001.0001
Zoll F., Jaka szkoła prawa? Czy amerykańskie metody nauczani mogą być przydatne w Polsce?, Warszawa 2004.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Izabela Leraczyk, Łukasz Korporowicz

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
