Sądy nadworne w Brodni w XV wieku

Abstract

Stanisław Kutrzeba, autor podstawowej i do dziś niezastąpionej monografii sądów ziemskich i grodzkich w piętnastowiecznej Polsce, podczas badania sądownictwa w ziemi sieradzkiej poświęcił specjalny rozdział sądom królewskim odbywanym w Brodni za panowania Władysława Jagiełły. Wzmiankę o owych sądach podał już wcześniej R. Hube, który uznał je za sądy in curia, na dworze . S. Kutrzeba nazwał sądy w Brodni „sądami królewskimi dla ziemi sieradzkiej”, odprawianymi corocznie, periodycznie około Niedzieli Palmowej bądź przez króla, bądź, gdy króla w Brodni nie było, przez specjalnego delegata lub kilku delegatów. „Główną cechą tych sądów — pisał Kutrzeba — jest ich periodyczność, czego nie ma przy sądach królewskich (in curia). W tej formie spotyka się sądy królewskie tylko w Sieradzu. Stanowią więc one jego specyficzną cechę”. Według dalszych słów Kutrzeby sądy w Brodni w XV w. stają się coraz rzadsze, zanikają po 1450 r. „Widocznie — konstatuje Kutrzeba — jest to przeżytek epoki, która minęła. Źródła dają poznać już tylko ostatnie stadium ich bytu” .