Schlagworte
neologizmy
mediacja międzyjęzykowa
język włoski jako obcy
Zitationsvorschlag
Abstract
The article discusses the difficulties associated with teaching and learning new Italian vocabulary as a foreign language in the Polish context. The research material includes lexical data from contemporary Italian language observatories and the results of two surveys: one conducted in 2025 among students and lecturers at Italian universities, and the other concerning the needs of Italian learners at the Faculty of Applied Linguistics, University of Warsaw. The article emphasizes the importance of creative word formation and mediation skills as key elements in teaching Italian vocabulary in the context of new multilingualism, in which neologisms and resemantizations function as communication and cultural tools. The considerations present the process of language learning as dynamic and requiring going beyond the framework of textbooks. The conclusions presented include proposals for solutions supporting language teaching that is sensitive to the complexity of contemporary contrastive communication.
Funding
Prezentowane badania zostały zrealizowane dzięki stażowi naukowemu Visiting Fellow (kwiecień-maj 2025) w ramach programu CECIL, na Uniwersytecie w Pizie, przy okazji realizacji projektu Esplorare la linguistica contrastiva: uno studio sulle strutture del polacco e dell’italiano per un migliore uso pratico della competenza linguistica.
Literaturhinweise
Berezowski Ł., Ciesielska J. (2023), Italiano vero. Leksyka włoska w polszczyźnie XXI wieku. Łódź: WUŁ.
Bizior R., Suska B. (red.) (2010), Zjawisko ekonomii w języku, tekście i komunikacji. Częstochowa: WUJD.
Bisetto A., Scalise S. (2008), La struttura delle parole. Bologna: Il Mulino.
Burkacka I. (2010), Klasyfikacja słowotwórcza nowszych zapożyczeń, (w:) Grochowski M. (red.) „Linguistica Copernicana”, nr 2(4), Toruń, s. 229–240.
Cerruti M. (2024), L’italiano regionale, (w:) Ballarè S., Fiorentini J., Miola E. (red.) Le varietà dell’italiano contemporaneo. Roma: Carocci, s. 49–66.
Cristalli B (2024), Dizionario per boomer. Capire le parole delle nuove generazioni. Milano: BUR, Rizzoli.
Dardano M. (2009), Costruire parole. La morfologia derivativa dell’italiano. Bologna: Il Mulino.
Dardano M., Trifone P. (2011), Grammatica italiana con nozioni di linguistica, Bologna: Zanichelli.
Dardano M. (2014), La lingua italiana di oggi. Tra innovazione e conservazione, (w:) Rosatti S., Gargiulo M., Hagen M., Studi di italianistica nordica, Aracne, Online: https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:727373FULLTEXT01.pdf [DW 15.11.2025].
De Cesare A.M. (2026), L’italiano sintetico dell’intelligenza artificiale generativa. Firenze: Cesati.
Gualdo R. (2025), La lingua dei giornali. „Italiano di oggi”, nr 20, Firenze: Franco Cesati.
Guerini F. (2024), L’italiano popolare, (w:) Ballarè S., Fiorentini J., Miola E. (red.) Le varietà dell’italiano contemporaneo. Roma: Carocci, s. 81–98.
Godzich A. (2023), Komponent kulturowy w nauczaniu słownictwa na zajęciach z języka obcego na poziomie akademickim na przykładzie języka włoskiego – watykańskie kulinaryzmy jako kulturemy i elementy socjolektalne. „Neofilolog”, nr 60/1, s. 244–257,
Lubello S. (red.) (2018), L’e-italiano. Scriventi e scritture nell’era digitale. Firenze: Cesati.
Lubello S. (2025), Lingua o antilingua? Il sempreverde burocratese. „Italiano di Oggi”, nr 21, Firenze: Cesati.
Lo Duca M. G. (1991), Creatività e regole. Studio sull’acquisizione della morfologia derivativa dell’italiano. Bologna: Il Mulino.
Lo Duca M.G. (2020), Italiano: la formazione delle parole. Roma: Carocci.
Nesi, A. (2022), L’italiano e i giovani. Come scusa? Non ti followwo. Firenze: Accademia della Crusca.
Rati, M. S. (2023), I giovani e l’italiano. Firenze: Cesati.
Roscia M. (2023), Boomerario. Manuale semiserio di sopravvivenza linguistica. Roma: Rai Libri.
Seretny A., Stefańczyk W. (2015), Między gramatyką a słownikiem – słowotwórstwo w perspektywie glottodydaktycznej. „Postscriptum polonistyczne”, nr 2(16), s. 45–60. Online: https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/10211/7904 [DW 16.11.2025].
Skowronek B. (2024), Mediolingwistyka dekadę później. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UKEN.
Vedovelli M, Barni M. (2011), Contesti di ‘superdiversità’ linguistica: una sfida per la politica linguistica Italiano. Firenze: Le Monnier.
Vedovelli M. (2016), Latino e italiano nel mondo della superdiversità linguistica. „Italica”, Vol. 93, nr 4, s. 792–815.
Waszakowa K. (2012), Kognitywno-komunikatywna funkcja motywacji słowotwórczej, Warszawa: PAN.
Waszakowa K. (2015/7), Kognitywno-komunikacyjne aspekty słowotwórstwa. Wybrane zagadnienia derywacji w języku polskim. Warszawa: Wydział Polonistyki UW.
Zoppetti A. (2018), L-etichettario. Dizionario di alternative italiane a 1800 parole inglesi. Firenze: Cesati.
https://www.sfogliami.it/fl/283442/169vg9k2tryh4y1rngku3jt8ppg8z#page/1 [DW 10.10.2025].
https://accademiadellacrusca.it/it/consulenza/prefissoidi-e-suffissoidi-o-primo-e-secondo-elemento/128 [DW 10.10.2025].
https://learnn.com/blog/slang-italiano-espressioni-acronimi-piu-utilizzati-in-italia/ [DW 15.11.2025].
https://www.agi.it/cronaca/news/2024-01-15/treccani-pubblicato-libro-anno-neologismi-24840463/ [DW 15.11.2025].
https://lumsa.it/sites/default/files/link/GlossarioGiov.pdf [DW 10.11.2025].
http://grzegorz.jagodzinski.prv.pl/gram/pl/slowotw04.html [DW 25.09.2025].
La formazione delle parole in italiano - 2. Schemi formativi e restrizioni - Treccani [DW 11.11.2025].
Categoria: La formazione delle parole | Zanichelli Aula di lingue [DW 08.11.2025].
“Chissene”, “fiodena” e altre 22 parolacce accorciate | Parolacce [DW 16.12.2025]
Slengo | Dizionario di Strada [DW 16.12.2025].
https://www.ilpost.it/2023/09/29/neologismi-zingarelli-2024/ [DW 22.12.2025].
https://dizionaripiu.zanichelli.it/tag/neologismi/ [DW 22.12.2025].
Bozzone Costa R., Ghezzi C., Piantoni M., (2023), Nuovo Contatto, Torino: Loescher. (poziomy A1-C2).
Cherubini, N. (2012), Convergenze: iperlibro di italiano per affari B2-C2, Roma: Bonacci.
Chiappini L., De Filippo N., (2024), Un nuovo giorno in Italia, Torino: Loescher. (poziomy A1-B2).
De Giuli A., Guastalla C., Nadeo C. M. (2013), Nuovo Magari, Firenze: Alma. (poziomy B2-C2).
Errico R., Esposto M. A., Grandi N., Campus Italia, Perugia: Guerra. (poziomy A1-B2).
Forapani D. (2004), Italiano per medici B1-C1, Firenze: Alma.
Forapani D. (2012), Italiano medico B1-B2, Roma: Edilingua.
Frattegiami M. T., Gigliarelli V. (2019), Vivere in Italia B1, Perugia: Guerra.
Guglielmino L., Paterna E. (2005), Una parola tira l’altra, Perugia: Guerra. (poziomy A1-C2).
Jafrancesco E. (2001), Parla e Scrivi A1-C1, Firenze: Cendali.
Katerinov K. (2000), Bravissimo, Milano: Mondadori.
La Grassa, Delitala M., Quercioli F. (2013), L’italiano all’univeristà, Roma: Edilingua. (poziomy A1-B2).
Latino A., Muscolino M. (2005/6), Una grammatica italiana per tutti, Roma: Edilingua. (poziomy A1-C1).
Marin T., (2021), Nuovissimo Progetto italiano, Roma: Edilingua. (poziomy A1-C2).
Mezzadri M., Balboni P.E. (2007), Italiano: pronti, via!, Perugia: Guerra. (poziomy A1-C1).
McLoughin-Incalcaterra L., Pla-Lang L., Schiavo-Rotheneder G. (2015), Italiano per economisti A2-C2, Firenze: Alma.
Naddeo C. M., Orlandino E. (2021), Dieci lezioni d’italiano, Firenze: Alma. (poziomy A1-B2).
Nocchi S. (2002), Grammatica Pratica della lingua italiana A1-B2, Firenze: Alma.
Nocchi S., Bertoni S. (2003), Le parole italiane, Firenze: Alma.
Piantoni M., Bozzone Costa R., Fumagalli L. (2022), Volentieri!, Torino: Loescher. (poziomy A1-B2).
Piotti D., de Savorgnani G., Carrara E., (2018), Universitalia 2.0, Firenze: Alma. (poziomy A1-B2).
Quardini P., Zannirato A. (2015), Colori d’Italia C1-C2, Roma: Edilingua.
Tommasini M. G. Diaco M. F. (2022), Spazio Italia Torino: Loescher. (poziomy A1-B2).
Trifone M., Sgaglione A. (2023), Italia Sempre, Atene: Ornimi. (poziomy A2-C1).
Troncarelli D., La Grassa M. (2017), Grammatica avanzata della lingua italiana, Roma: Edilingua.
Widłak S. (2002), Gramatyka języka włoskiego, Warszawa: Wiedza Powszechna.
Zawadzka D. (1991), Język włoski dla Polaków, Warszawa: PWN.
Ziglio L., Rizzo G. (2014-2017), Nuovo Espresso, Firenze: Alma. (poziomy A1-C2).
Lizenz
Copyright (c) 2026 Dorota Kozakiewicz-Kłosowska
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Keine Bearbeitungen 4.0 International.
Autoren:
Die Autoren der zur Veröffentlichung in der Zeitschrift Neofilolog angenommenen Texte sind verpflichtet, den Vertrag über die Erteilung einer kostenlosen Lizenz für die Werke mit der Verpflichtung zur Erteilung einer Sublizenz CC auszufüllen, zu unterzeichnen und an die Adresse der Redaktion zurückzusenden.
Gemäß Vertrag erteilen die Autoren auf die in der Zeitschrift Neofilolog veröffentlichten Texte der Adam-Mickiewicz-Universität in Poznań eine nicht exklusive und kostenlose Lizenz und erlauben die Verwendung der Sublizenz Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Die Autoren behalten das Recht zur weiteren freien Verfügung über das Werk.
Benutzer:
Interessierte Onlinebenutzer dürfen die seit 2017 veröffentlichten Werke unter folgenden Bedingungen nutzen:
- Anerkennung der Urheberschaft - die Verpflichtung, zusammen mit dem verbreiteten Werk Informationen über die Urheberschaft, den Titel, die Quelle (Links zum Originalwerk, DOI) und die Lizenz selbst bereitzustellen;
- ohne Schaffung abgeleiteter Werke - das Werk muss in seiner ursprünglichen Form erhalten bleiben, ohne Zustimmung des Autors dürfen keine Studien, beispielsweise Übersetzungen, verbreitet werden.
Die Urheberrechte aller veröffentlichen Texte sind vorbehalten.
Sonstige:
Die Adam-Mickiewicz-Universität in Poznań behält das Recht auf die Zeitschrift als Gesamtheit (Layout, Grafik, Titel, Umschlagsprojekt, Logo usw.).