Mots-clés
neologizmy
mediacja międzyjęzykowa
język włoski jako obcy
Comment citer
Résumé
The article discusses the difficulties associated with teaching and learning new Italian vocabulary as a foreign language in the Polish context. The research material includes lexical data from contemporary Italian language observatories and the results of two surveys: one conducted in 2025 among students and lecturers at Italian universities, and the other concerning the needs of Italian learners at the Faculty of Applied Linguistics, University of Warsaw. The article emphasizes the importance of creative word formation and mediation skills as key elements in teaching Italian vocabulary in the context of new multilingualism, in which neologisms and resemantizations function as communication and cultural tools. The considerations present the process of language learning as dynamic and requiring going beyond the framework of textbooks. The conclusions presented include proposals for solutions supporting language teaching that is sensitive to the complexity of contemporary contrastive communication.
Funding
Prezentowane badania zostały zrealizowane dzięki stażowi naukowemu Visiting Fellow (kwiecień-maj 2025) w ramach programu CECIL, na Uniwersytecie w Pizie, przy okazji realizacji projektu Esplorare la linguistica contrastiva: uno studio sulle strutture del polacco e dell’italiano per un migliore uso pratico della competenza linguistica.
Références
Berezowski Ł., Ciesielska J. (2023), Italiano vero. Leksyka włoska w polszczyźnie XXI wieku. Łódź: WUŁ.
Bizior R., Suska B. (red.) (2010), Zjawisko ekonomii w języku, tekście i komunikacji. Częstochowa: WUJD.
Bisetto A., Scalise S. (2008), La struttura delle parole. Bologna: Il Mulino.
Burkacka I. (2010), Klasyfikacja słowotwórcza nowszych zapożyczeń, (w:) Grochowski M. (red.) „Linguistica Copernicana”, nr 2(4), Toruń, s. 229–240.
Cerruti M. (2024), L’italiano regionale, (w:) Ballarè S., Fiorentini J., Miola E. (red.) Le varietà dell’italiano contemporaneo. Roma: Carocci, s. 49–66.
Cristalli B (2024), Dizionario per boomer. Capire le parole delle nuove generazioni. Milano: BUR, Rizzoli.
Dardano M. (2009), Costruire parole. La morfologia derivativa dell’italiano. Bologna: Il Mulino.
Dardano M., Trifone P. (2011), Grammatica italiana con nozioni di linguistica, Bologna: Zanichelli.
Dardano M. (2014), La lingua italiana di oggi. Tra innovazione e conservazione, (w:) Rosatti S., Gargiulo M., Hagen M., Studi di italianistica nordica, Aracne, Online: https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:727373FULLTEXT01.pdf [DW 15.11.2025].
De Cesare A.M. (2026), L’italiano sintetico dell’intelligenza artificiale generativa. Firenze: Cesati.
Gualdo R. (2025), La lingua dei giornali. „Italiano di oggi”, nr 20, Firenze: Franco Cesati.
Guerini F. (2024), L’italiano popolare, (w:) Ballarè S., Fiorentini J., Miola E. (red.) Le varietà dell’italiano contemporaneo. Roma: Carocci, s. 81–98.
Godzich A. (2023), Komponent kulturowy w nauczaniu słownictwa na zajęciach z języka obcego na poziomie akademickim na przykładzie języka włoskiego – watykańskie kulinaryzmy jako kulturemy i elementy socjolektalne. „Neofilolog”, nr 60/1, s. 244–257,
Lubello S. (red.) (2018), L’e-italiano. Scriventi e scritture nell’era digitale. Firenze: Cesati.
Lubello S. (2025), Lingua o antilingua? Il sempreverde burocratese. „Italiano di Oggi”, nr 21, Firenze: Cesati.
Lo Duca M. G. (1991), Creatività e regole. Studio sull’acquisizione della morfologia derivativa dell’italiano. Bologna: Il Mulino.
Lo Duca M.G. (2020), Italiano: la formazione delle parole. Roma: Carocci.
Nesi, A. (2022), L’italiano e i giovani. Come scusa? Non ti followwo. Firenze: Accademia della Crusca.
Rati, M. S. (2023), I giovani e l’italiano. Firenze: Cesati.
Roscia M. (2023), Boomerario. Manuale semiserio di sopravvivenza linguistica. Roma: Rai Libri.
Seretny A., Stefańczyk W. (2015), Między gramatyką a słownikiem – słowotwórstwo w perspektywie glottodydaktycznej. „Postscriptum polonistyczne”, nr 2(16), s. 45–60. Online: https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/10211/7904 [DW 16.11.2025].
Skowronek B. (2024), Mediolingwistyka dekadę później. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UKEN.
Vedovelli M, Barni M. (2011), Contesti di ‘superdiversità’ linguistica: una sfida per la politica linguistica Italiano. Firenze: Le Monnier.
Vedovelli M. (2016), Latino e italiano nel mondo della superdiversità linguistica. „Italica”, Vol. 93, nr 4, s. 792–815.
Waszakowa K. (2012), Kognitywno-komunikatywna funkcja motywacji słowotwórczej, Warszawa: PAN.
Waszakowa K. (2015/7), Kognitywno-komunikacyjne aspekty słowotwórstwa. Wybrane zagadnienia derywacji w języku polskim. Warszawa: Wydział Polonistyki UW.
Zoppetti A. (2018), L-etichettario. Dizionario di alternative italiane a 1800 parole inglesi. Firenze: Cesati.
https://www.sfogliami.it/fl/283442/169vg9k2tryh4y1rngku3jt8ppg8z#page/1 [DW 10.10.2025].
https://accademiadellacrusca.it/it/consulenza/prefissoidi-e-suffissoidi-o-primo-e-secondo-elemento/128 [DW 10.10.2025].
https://learnn.com/blog/slang-italiano-espressioni-acronimi-piu-utilizzati-in-italia/ [DW 15.11.2025].
https://www.agi.it/cronaca/news/2024-01-15/treccani-pubblicato-libro-anno-neologismi-24840463/ [DW 15.11.2025].
https://lumsa.it/sites/default/files/link/GlossarioGiov.pdf [DW 10.11.2025].
http://grzegorz.jagodzinski.prv.pl/gram/pl/slowotw04.html [DW 25.09.2025].
La formazione delle parole in italiano - 2. Schemi formativi e restrizioni - Treccani [DW 11.11.2025].
Categoria: La formazione delle parole | Zanichelli Aula di lingue [DW 08.11.2025].
“Chissene”, “fiodena” e altre 22 parolacce accorciate | Parolacce [DW 16.12.2025]
Slengo | Dizionario di Strada [DW 16.12.2025].
https://www.ilpost.it/2023/09/29/neologismi-zingarelli-2024/ [DW 22.12.2025].
https://dizionaripiu.zanichelli.it/tag/neologismi/ [DW 22.12.2025].
Bozzone Costa R., Ghezzi C., Piantoni M., (2023), Nuovo Contatto, Torino: Loescher. (poziomy A1-C2).
Cherubini, N. (2012), Convergenze: iperlibro di italiano per affari B2-C2, Roma: Bonacci.
Chiappini L., De Filippo N., (2024), Un nuovo giorno in Italia, Torino: Loescher. (poziomy A1-B2).
De Giuli A., Guastalla C., Nadeo C. M. (2013), Nuovo Magari, Firenze: Alma. (poziomy B2-C2).
Errico R., Esposto M. A., Grandi N., Campus Italia, Perugia: Guerra. (poziomy A1-B2).
Forapani D. (2004), Italiano per medici B1-C1, Firenze: Alma.
Forapani D. (2012), Italiano medico B1-B2, Roma: Edilingua.
Frattegiami M. T., Gigliarelli V. (2019), Vivere in Italia B1, Perugia: Guerra.
Guglielmino L., Paterna E. (2005), Una parola tira l’altra, Perugia: Guerra. (poziomy A1-C2).
Jafrancesco E. (2001), Parla e Scrivi A1-C1, Firenze: Cendali.
Katerinov K. (2000), Bravissimo, Milano: Mondadori.
La Grassa, Delitala M., Quercioli F. (2013), L’italiano all’univeristà, Roma: Edilingua. (poziomy A1-B2).
Latino A., Muscolino M. (2005/6), Una grammatica italiana per tutti, Roma: Edilingua. (poziomy A1-C1).
Marin T., (2021), Nuovissimo Progetto italiano, Roma: Edilingua. (poziomy A1-C2).
Mezzadri M., Balboni P.E. (2007), Italiano: pronti, via!, Perugia: Guerra. (poziomy A1-C1).
McLoughin-Incalcaterra L., Pla-Lang L., Schiavo-Rotheneder G. (2015), Italiano per economisti A2-C2, Firenze: Alma.
Naddeo C. M., Orlandino E. (2021), Dieci lezioni d’italiano, Firenze: Alma. (poziomy A1-B2).
Nocchi S. (2002), Grammatica Pratica della lingua italiana A1-B2, Firenze: Alma.
Nocchi S., Bertoni S. (2003), Le parole italiane, Firenze: Alma.
Piantoni M., Bozzone Costa R., Fumagalli L. (2022), Volentieri!, Torino: Loescher. (poziomy A1-B2).
Piotti D., de Savorgnani G., Carrara E., (2018), Universitalia 2.0, Firenze: Alma. (poziomy A1-B2).
Quardini P., Zannirato A. (2015), Colori d’Italia C1-C2, Roma: Edilingua.
Tommasini M. G. Diaco M. F. (2022), Spazio Italia Torino: Loescher. (poziomy A1-B2).
Trifone M., Sgaglione A. (2023), Italia Sempre, Atene: Ornimi. (poziomy A2-C1).
Troncarelli D., La Grassa M. (2017), Grammatica avanzata della lingua italiana, Roma: Edilingua.
Widłak S. (2002), Gramatyka języka włoskiego, Warszawa: Wiedza Powszechna.
Zawadzka D. (1991), Język włoski dla Polaków, Warszawa: PWN.
Ziglio L., Rizzo G. (2014-2017), Nuovo Espresso, Firenze: Alma. (poziomy A1-C2).
Licence
© Dorota Kozakiewicz-Kłosowska 2026
Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.
Auteurs :
Les auteurs de textes acceptés pour publication dans la revue Neofilolog sont tenus de remplir, signer et renvoyer à l'adresse de la rédaction, un accord sur l'octroi d'une licence gratuite pour les œuvres, avec obligation d'accorder une sous-licence CC.
En vertu de cet accord, les auteurs des textes publiés dans la revue Neofilolog accordent à l'Université Adam Mickiewicz de Poznań une licence non exclusive et gratuite et permettent l'utilisation de la sous-licence Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Les auteurs se réservent le droit de disposer librement de l'œuvre.
Utilisateurs :
Les utilisateurs d'Internet intéressés ont le droit d'utiliser les œuvres publiées à partir de l'année 2017 sous réserve des conditions suivantes :
- reconnaissance de la qualité d'auteur - l'obligation de fournir des informations sur la qualité d'auteur, le titre, la source (liens vers l'œuvre originale, DOI) et la licence, ainsi que l'œuvre distribuée ;
- sans créer d'œuvres dérivées - l'œuvre doit être conservée dans sa forme originale, p. ex. les traductions ou les interprétations ne peuvent être distribuées sans le consentement de l'auteur.
Tous les textes publiés sont soumis au droit d'auteur.
Autres :
L'Université Adam Mickiewicz de Poznań se réserve le droit à la revue dans son ensemble (mise en page, forme graphique, titre, conception de la couverture, logo, etc.).
.