Schlagworte
szkoła polonijna
szkoła sobotnia
egzamin GCSE
Zitationsvorschlag
Abstract
In the United Kingdom, the number of students taking Polish at GCSE has been increasing for twenty years, which has had a significant impact on the growing prestige of the Polish language in each of the constituent countries. This is largely thanks to teachers in Polish Saturday schools who motivate students to take on the challenge of studying an additional subject for their exams. The article presents the results of a 2025 survey conducted among Polish language teachers preparing students for the GCSE exam. Respondents cited many motivators encouraging students to take Polish at GCSE, of which the specific benefits that this exam offers in the British education system were considered the most important. Other reasons were also mentioned – shaping national identity, pride in knowing their heritage language, success of students in previous years, interesting activities at Polish Saturday schools in a close group of peers, and support from the community. The support of Polish and British institutions promoting the teaching of Polish at GCSE level is also discussed, and it is shown how the British media, writing about this exam, are building the prestige of the Polish language.
Literaturhinweise
Dubisz S. (red.) (2003), Uniwersalny słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Filipiak E., Wiśniewska M. (2024), Opieka i wychowanie. Późna faza dorastania, (w:) Brzezińska A.I. (red.), Niezbędnik Dobrego Nauczyciela, Seria II. Opieka i wychowanie w okresie dzieciństwa i dorastania, t. 6. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
Gajda S. (2010), Prestiż a język. „Nauka”, nr 4, s. 147–162.
Iglicka K. (2011), Migracje długookresowe i osiedleńcze z Polski po 2004 roku – przykład Wielkiej Brytanii. Wyzwania dla statystyki i demografii państwa, nr 5. Warszawa: Centrum Stosunków Międzynarodowych Raporty i Analizy.
Kozińska M.A. (2021), Egzamin(y) z języka polskiego jako obcego na poziomie GCSE w Wielkiej Brytanii. „Języki Obce w Szkole”, nr 3, s. 55–62.
Miodunka W., Tambor J. i in. (2018), Nauczanie i promocja języka polskiego w świecie Diagnoza – stan – perspektywy. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Nikitorowicz J. (2003), Typy tożsamości człowieka w społeczeństwie zróżnicowanym kulturowo. „Chowanna” nr 46/1, s. 56–64.
Nowosielska E. (2016), Opis stanu języka polskiego w Wielkiej Brytanii od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej (2004–2016). „Zeszyty Naukowe PUNO”, seria 3, nr 4, s. 73‒96.
Peret-Drążewska P. (2021), Specyfika rozwojowa okresu adolescencji: implikacje dla praktyki wychowawczej. „Roczniki Pedagogiczne”, t. 13, nr 4, s. 73–90.
Podhorodecka A. (2003), W służbie oświacie. 50 lat Polskiej Macierzy Szkolnej. Londyn: Polska Macierz Szkolna.
Podhorodecka A. (2013), Ostatnie dziesięciolecie. Historia Polskiej Macierzy Szkolnej 2003–2013. Londyn: Polska Macierz Szkolna.
Podhorodecka A. (2015), Sytuacja polskich szkół sobotnich w Wielkiej Brytanii. „Zeszyty Naukowe PUNO”, seria 3, nr 3, s. 67–81.
https://ug.edu.pl/news/pl/2409/rozpalac-w-uczniach-ogien-polonistyczne-studia-podyplomowe-startuja-na-ug [DW 3.11.2025].
https://www.aqa.org.uk/exams-administration/results-days/results-statistics/results-statistics-archive [DW 3.11.2025].
https://www.aqa.org.uk/subjects/polish/gcse/polish-8688/specification/specification-at-a-glance [DW 3.11.2025].
https://www.express.co.uk/news/uk/384852/Foreign-pupils-top-the-table-in-GCSE-Polish [DW 3.11.2025].
https://www.facebook.com/edukatorlondyn/photos/od-2018-roku-promujemy-egzaminy-z-języka-polskiego-na-poziomie-gcse-oraz-alevel/1368694808597972/ [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/informator-gcse-polish [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/informator-gcse-polish [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/polish-after-school-clubs-2025 [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/studia-podyplomowe-dla-nauczycieli-polonijnych [DW 3.11.2025].
https://www.hants.gov.uk/educationandlearning/emtas/primary-secondary-phase/heritagelanguagegcse [DW 3.11.2025].
https://www.independent.co.uk/news/uk/french-spanish-gcse-results-english-polish-b2398829.html [DW 3.11.2025].
https://www.nisra.gov.uk/publications/2011-census-quick-statistics-tables-ethnicity-identity-language-and-religion [DW 3.11.2025].
https://www.nisra.gov.uk/publications/census-2021-main-statistics-language-tables [DW 3.11.2025].
https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/language/bulletins/languageenglandandwales/census2021 [DW 3.11.2025].
https://orpeg.gov.pl/db/web/database/115field%5B1578%5D=Wielka+Brytania&queryString=&dateTo=&dateFrom=&page=5 [DW 3.11.2025].
https://www.scotlandscensus.gov.uk/census-results/at-a-glance/languages/ [DW 3.11.2025]
https://www.timesandstar.co.uk/news/national/24536070.music-foreign-languages-see-rise-popularity-gcse/ [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/irjp/materialy-do-pobrania-ramy-programowe-polonijnej-edukacji-jezykowo-kulturowej [DW 29.12.2025].
https://www.theguardian.com/education/2014/jun/05/learning-polish-a-plus-ambassador [DW 3.11.2025].
https://www.theguardian.com/education/2022/apr/30/uk-weekend-supplementary-schools-keeping-kids-in-touch-with-family-history [DW 3.11.2025].
https://www.lambeth.gov.uk/sites/default/files/2024-03/Polish_Report_Empirical_Evidence_2023.pdf [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/polskie-szkoly-w-uk [DW 3.11.2025].
https://wsjp.pl [DW 3.11.2025].
https://www.bbc.co.uk/news/articles/c9d5zp6dpjyo [DW 3.11.2025].
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli szkół za granicą (Dz.U. 2022 r. poz. 2692) [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/irjp/udostepnienie-elektronicznej-wersji-podrecznika-nowe-tematy-gcse-wydanie-iii [DW 3.11.2025].
https://nawa.gov.pl/images/Promocja-JP/PJP-2023/podrecznik-ibl-JTK.pdf [DW 3.11.2025].
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001652 [DW 3.11.2025].
Lizenz
Copyright (c) 2026 Aneta Lewińska, Anna Czerwińska
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Keine Bearbeitungen 4.0 International.
Autoren:
Die Autoren der zur Veröffentlichung in der Zeitschrift Neofilolog angenommenen Texte sind verpflichtet, den Vertrag über die Erteilung einer kostenlosen Lizenz für die Werke mit der Verpflichtung zur Erteilung einer Sublizenz CC auszufüllen, zu unterzeichnen und an die Adresse der Redaktion zurückzusenden.
Gemäß Vertrag erteilen die Autoren auf die in der Zeitschrift Neofilolog veröffentlichten Texte der Adam-Mickiewicz-Universität in Poznań eine nicht exklusive und kostenlose Lizenz und erlauben die Verwendung der Sublizenz Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Die Autoren behalten das Recht zur weiteren freien Verfügung über das Werk.
Benutzer:
Interessierte Onlinebenutzer dürfen die seit 2017 veröffentlichten Werke unter folgenden Bedingungen nutzen:
- Anerkennung der Urheberschaft - die Verpflichtung, zusammen mit dem verbreiteten Werk Informationen über die Urheberschaft, den Titel, die Quelle (Links zum Originalwerk, DOI) und die Lizenz selbst bereitzustellen;
- ohne Schaffung abgeleiteter Werke - das Werk muss in seiner ursprünglichen Form erhalten bleiben, ohne Zustimmung des Autors dürfen keine Studien, beispielsweise Übersetzungen, verbreitet werden.
Die Urheberrechte aller veröffentlichen Texte sind vorbehalten.
Sonstige:
Die Adam-Mickiewicz-Universität in Poznań behält das Recht auf die Zeitschrift als Gesamtheit (Layout, Grafik, Titel, Umschlagsprojekt, Logo usw.).