Mots-clés
szkoła polonijna
szkoła sobotnia
egzamin GCSE
Comment citer
Résumé
In the United Kingdom, the number of students taking Polish at GCSE has been increasing for twenty years, which has had a significant impact on the growing prestige of the Polish language in each of the constituent countries. This is largely thanks to teachers in Polish Saturday schools who motivate students to take on the challenge of studying an additional subject for their exams. The article presents the results of a 2025 survey conducted among Polish language teachers preparing students for the GCSE exam. Respondents cited many motivators encouraging students to take Polish at GCSE, of which the specific benefits that this exam offers in the British education system were considered the most important. Other reasons were also mentioned – shaping national identity, pride in knowing their heritage language, success of students in previous years, interesting activities at Polish Saturday schools in a close group of peers, and support from the community. The support of Polish and British institutions promoting the teaching of Polish at GCSE level is also discussed, and it is shown how the British media, writing about this exam, are building the prestige of the Polish language.
Références
Dubisz S. (red.) (2003), Uniwersalny słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Filipiak E., Wiśniewska M. (2024), Opieka i wychowanie. Późna faza dorastania, (w:) Brzezińska A.I. (red.), Niezbędnik Dobrego Nauczyciela, Seria II. Opieka i wychowanie w okresie dzieciństwa i dorastania, t. 6. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
Gajda S. (2010), Prestiż a język. „Nauka”, nr 4, s. 147–162.
Iglicka K. (2011), Migracje długookresowe i osiedleńcze z Polski po 2004 roku – przykład Wielkiej Brytanii. Wyzwania dla statystyki i demografii państwa, nr 5. Warszawa: Centrum Stosunków Międzynarodowych Raporty i Analizy.
Kozińska M.A. (2021), Egzamin(y) z języka polskiego jako obcego na poziomie GCSE w Wielkiej Brytanii. „Języki Obce w Szkole”, nr 3, s. 55–62.
Miodunka W., Tambor J. i in. (2018), Nauczanie i promocja języka polskiego w świecie Diagnoza – stan – perspektywy. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Nikitorowicz J. (2003), Typy tożsamości człowieka w społeczeństwie zróżnicowanym kulturowo. „Chowanna” nr 46/1, s. 56–64.
Nowosielska E. (2016), Opis stanu języka polskiego w Wielkiej Brytanii od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej (2004–2016). „Zeszyty Naukowe PUNO”, seria 3, nr 4, s. 73‒96.
Peret-Drążewska P. (2021), Specyfika rozwojowa okresu adolescencji: implikacje dla praktyki wychowawczej. „Roczniki Pedagogiczne”, t. 13, nr 4, s. 73–90.
Podhorodecka A. (2003), W służbie oświacie. 50 lat Polskiej Macierzy Szkolnej. Londyn: Polska Macierz Szkolna.
Podhorodecka A. (2013), Ostatnie dziesięciolecie. Historia Polskiej Macierzy Szkolnej 2003–2013. Londyn: Polska Macierz Szkolna.
Podhorodecka A. (2015), Sytuacja polskich szkół sobotnich w Wielkiej Brytanii. „Zeszyty Naukowe PUNO”, seria 3, nr 3, s. 67–81.
https://ug.edu.pl/news/pl/2409/rozpalac-w-uczniach-ogien-polonistyczne-studia-podyplomowe-startuja-na-ug [DW 3.11.2025].
https://www.aqa.org.uk/exams-administration/results-days/results-statistics/results-statistics-archive [DW 3.11.2025].
https://www.aqa.org.uk/subjects/polish/gcse/polish-8688/specification/specification-at-a-glance [DW 3.11.2025].
https://www.express.co.uk/news/uk/384852/Foreign-pupils-top-the-table-in-GCSE-Polish [DW 3.11.2025].
https://www.facebook.com/edukatorlondyn/photos/od-2018-roku-promujemy-egzaminy-z-języka-polskiego-na-poziomie-gcse-oraz-alevel/1368694808597972/ [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/informator-gcse-polish [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/informator-gcse-polish [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/polish-after-school-clubs-2025 [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/studia-podyplomowe-dla-nauczycieli-polonijnych [DW 3.11.2025].
https://www.hants.gov.uk/educationandlearning/emtas/primary-secondary-phase/heritagelanguagegcse [DW 3.11.2025].
https://www.independent.co.uk/news/uk/french-spanish-gcse-results-english-polish-b2398829.html [DW 3.11.2025].
https://www.nisra.gov.uk/publications/2011-census-quick-statistics-tables-ethnicity-identity-language-and-religion [DW 3.11.2025].
https://www.nisra.gov.uk/publications/census-2021-main-statistics-language-tables [DW 3.11.2025].
https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/language/bulletins/languageenglandandwales/census2021 [DW 3.11.2025].
https://orpeg.gov.pl/db/web/database/115field%5B1578%5D=Wielka+Brytania&queryString=&dateTo=&dateFrom=&page=5 [DW 3.11.2025].
https://www.scotlandscensus.gov.uk/census-results/at-a-glance/languages/ [DW 3.11.2025]
https://www.timesandstar.co.uk/news/national/24536070.music-foreign-languages-see-rise-popularity-gcse/ [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/irjp/materialy-do-pobrania-ramy-programowe-polonijnej-edukacji-jezykowo-kulturowej [DW 29.12.2025].
https://www.theguardian.com/education/2014/jun/05/learning-polish-a-plus-ambassador [DW 3.11.2025].
https://www.theguardian.com/education/2022/apr/30/uk-weekend-supplementary-schools-keeping-kids-in-touch-with-family-history [DW 3.11.2025].
https://www.lambeth.gov.uk/sites/default/files/2024-03/Polish_Report_Empirical_Evidence_2023.pdf [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/wielkabrytania/polskie-szkoly-w-uk [DW 3.11.2025].
https://wsjp.pl [DW 3.11.2025].
https://www.bbc.co.uk/news/articles/c9d5zp6dpjyo [DW 3.11.2025].
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 13 grudnia 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli szkół za granicą (Dz.U. 2022 r. poz. 2692) [DW 3.11.2025].
https://www.gov.pl/web/irjp/udostepnienie-elektronicznej-wersji-podrecznika-nowe-tematy-gcse-wydanie-iii [DW 3.11.2025].
https://nawa.gov.pl/images/Promocja-JP/PJP-2023/podrecznik-ibl-JTK.pdf [DW 3.11.2025].
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001652 [DW 3.11.2025].
Licence
© Aneta Lewińska, Anna Czerwińska 2026
Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.
Auteurs :
Les auteurs de textes acceptés pour publication dans la revue Neofilolog sont tenus de remplir, signer et renvoyer à l'adresse de la rédaction, un accord sur l'octroi d'une licence gratuite pour les œuvres, avec obligation d'accorder une sous-licence CC.
En vertu de cet accord, les auteurs des textes publiés dans la revue Neofilolog accordent à l'Université Adam Mickiewicz de Poznań une licence non exclusive et gratuite et permettent l'utilisation de la sous-licence Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).
Les auteurs se réservent le droit de disposer librement de l'œuvre.
Utilisateurs :
Les utilisateurs d'Internet intéressés ont le droit d'utiliser les œuvres publiées à partir de l'année 2017 sous réserve des conditions suivantes :
- reconnaissance de la qualité d'auteur - l'obligation de fournir des informations sur la qualité d'auteur, le titre, la source (liens vers l'œuvre originale, DOI) et la licence, ainsi que l'œuvre distribuée ;
- sans créer d'œuvres dérivées - l'œuvre doit être conservée dans sa forme originale, p. ex. les traductions ou les interprétations ne peuvent être distribuées sans le consentement de l'auteur.
Tous les textes publiés sont soumis au droit d'auteur.
Autres :
L'Université Adam Mickiewicz de Poznań se réserve le droit à la revue dans son ensemble (mise en page, forme graphique, titre, conception de la couverture, logo, etc.).
.